Ver el código de «VLAN - Redes virtuais de área local»

= Introducción =
A utilización de switches mellorou o rendemento das redes locáis posibilitando a disminución do tamaño das redes de colisión e permitindo o tráfico full duplex.

VLAN permite unha correcta administración da rede aillando o tráfico dos departamentos dunha organización entre sí (de xeito lóxico indepentendemente das conexións físicas), de tal forma que a información común a toda a empresa poida estar accesible en servidores centrais.

Con conmutadores VLAN pódese facer que equipos que sen VLAN estarían no mesmo dominio de difusión pertenzan a dominios de difusión separados mellorando redemento, seguridae e custos. 

Resumindo, as características fundamentáis son que as VLAN:
* Crear unha topoloxía virtual inndependente da topoloxía físca
* Permiten agrupar os usuarios en grupos de traballo flexibles permitindo a súa configuración no switch; tarefa esta habitualmente do administrador da rede
* Permiten controlar o tamaño dos dominios de difusión evitando enviar e procesar tráfico a destinarios que non o necesitan mellorando o rendemento
* Poden aumentar a seguridade da rede xa que calquera mensaxe de difusión enviado polos equipos será recibido únicamente por aqueles que pertenzan o mesmo grupo de VLAN

{| class="wikitable" 
|-
! Segmentación tradicional
! Segmentación con VLAN
|-
| Cada usuario conéctase ó conmutador máis próximo físicamente
| Cada usuario conéctase o conmutador VLAN máis próximo físicamente que pode ter definidas varias VLAN
|-
| A pertenza dun usuario a unha rede está limitada polo cableado físico
| Os usuarios agrúpanse nas VLANs segundo o criterio do administrador sen dependencia do cableado físico
|-
| Todos os equipos que están conectados mediante hubs pertencen o mesmo dominio de colisión; todos os usuarios da mesma rede pertencen o mesmo dominio de difusión 
| Cada VLAN é un dominio de difusión e un encamiñador (router ou switch multicapa) permite a comunicación entre diferentes VLANs 
|}

= Dominio de colisión =
É o conxunto de equipos conectados medante hubs e cables directos no que todos os equipos comparten o medio.

Caracterízase polo seu funcionamento en modo half-duplex.

Os switches, as pontes e routers segmetan os dominios de colisión; esa separación, con dominios de colisións máis pequenos, favorecen un mellor rendemento evitando posibles colisións.

= Dominio de difusión =

É o conxunto de equipos conectados mediante hubs, pontes e switches. 

As mensaxes de difusión son aquelas que teñen como destino todas as que pertencen a mesma subrede.

Os routers segmentan os dominios de difusión porque non permiten pasar esas mensaxes de difusión.

[[File:Dominios_difusion.png|frame|center|200px|Dous dominios de difusión]]

= VLAN =
== Segundo membresía ==
=== VLAN de nivel 1 por porto ===
Os membros da VLAN específicanse polo porto do switch polo que están conectados
 É o máis axil de configurar; o inconvinte é que se algún equipo cambia de ubicación debemos modificar a configuración para que siga na mesma VLAN.

É o tipo máis utilizado e o que configuraremos na práctica co CPT.

=== VLAN de nivel 2 por enderezo MAC ===
Os membros da VLAN específicanse polo seu enderezo MAC.
 A ventaxa é que en caso de mover o equipo non é necesaria a reconfiguración; o inconvinte e que a asignación de VLAN debe facerse equipo por equipo

=== VLAN de nivel 3 por enderezo IP ===
Os membros da VLAN específicanse polo seu enderezo IP.
 A ventaxe e que neste caso tampouco é necesaria a reconfiguración, e os enderezos ip son máis sinxelos de xestionar e menos propensos a erros; o inconvinte adicional é que os conmutadores de nivel 3 tardan máis en inspeccionar paquetes

== Segundo a súa función ==
=== Predeterminada ===
Para dispostivos Cisco é a número un e non pode ser cambiada; a ela asígnanselle todos os portos do switch cando o dispositivo se inicia.

=== De datos ===
Tamén coñecida de usuario, configurada para o tráfico xeral

=== De administración ===
A que o administrador configura para facer tarefas de xestión no switch; é unha convención utilizar a VLAN 99

=== VLAN Nativa ===
Asignada a un porto de enlace troncal 802.1Q e que permite o seu uso sen etiqueta; é posible o seu cambio


= Tipos de enlaces =
== Enlaces de acceso  (Access links) ==
Conectan un switch xestionable cun equipo final ou outro switch non xestionable

== Enlace troncal (Trunk link) ==
Conecta dous dispositivos que recoñecen o estándar VLAN 802.1q. Por este enlace poden circular tramas pertencentes a diferentes VLANs, polo que é preciso que todas elas (agás a nativa) vaian etiquetadas.

= Comandos =
Para dispositivos Cisco.
 Crear vlan
 #vlan <vlan_id>
 #name <vlan_nome> (opcional) 
 
 Eliminar vlan (é necesario eliminar vlan.dat para que non apareza de novo tras reiniciar o switch)
 #no vlad <id>
 #delete flash:vlan.dat

 Configurar un enlace de datos
 #interface <nome_de_porto>
 #switchport access vlan <vlan_id>

 Configurar un enlace troncal:
 #interface <nome_de_porto>
 #switchport mode trunk

 Visualizar táboa de vlans:
 #show vlan brief

 Visualizar estado e estadística de portos
 #show interfaces <nome_de_porto> switchport

= Prácticas =
* Configuración en modo acceso: [https://www.sysnettechsolutions.com/en/configure-vlan-on-cisco-switch-in-cisco-packet-tracer/ 1]
* Configuración en modo troncal: [https://todopacketracer.com/2017/03/05/configurar-2-vlanes-sencillas-con-trunk/ 1]
* InterVLAN: [https://www.sysnettechsolutions.com/en/configure-inter-vlan-routing-in-cisco-packet-tracer/ 1]

= Protocolo VTP =

VLAN Trunking Protocol permite a administración centralizada ó asignar a múltiples switches a configuración de VLANs desde un switch que actúa coma servidor.

Pode simplificar a xestión, pero por motivos de seguridade é máis convinte [https://learningnetwork.cisco.com/s/question/0D53i00000Kt6MT/what-is-ciscos-official-recommendation-in-regards-to-vtp non usar VTP] e facer a asignación manual de VLANs

= 802.1q (dot1q) =

'''802.1Q engade 4 bytes''' ó encabezado Ethernet orixinal. O valor do EtherType cambiase a '''0x8100''' para sinalar o cambio no formato da trama:

[[File:Ethernet_802.1Q_Insert.png|900px|Inserción de etiqueta 802.1Q nunha trama Ethernet]]

{| class="wikitable" width=400px
|+ 802.1Q formato de etiquetas (tag format)
|-
! width=50%|16 bits
! width=9.375%|3 bits
! width=3.125%|1 bit
! width=37.5%|12 bits
|-
| rowspan="2" align="center" | TPID
| colspan="3" align="center" | TCI
|-
| align="center" | PCP
| align="center" | DEI
| align="center" | VID
|-
|}

;Tag protocol identifier (TPID)
:'''Campo de 16 bits fixado co valor 0x8100''' para identificar a trama coma ''IEEE 802.1Q-tagged frame''; como dicíamos está localizado na mesma positición que o campo EtherType nas frames non etiquetadas, permitindo diferenciar así as etiquetadas das non etiquetadas
;Tag control information (TCI)
:'''Campo de 16 bits''' que contén os seguintes '''subcampos''':
:;Priority code point (PCP)
::'''Campo de tres bis que se refire á clase de servizo''' [[IEEE 802.1p]] para permitir tratar de xeito diferenciado clases de tráfico distintas.
:;Drop eligible indicator (DEI)
::'''Campo de 1-bit''' que pode ser usado de xeito separado ou en conxunción con PCP para indicar '''frames que poden ser descartandas cando hai conxestión na rede'''
:;VLAN identifier (VID)
:: '''Campo de 12 bits''' que '''especifica a que VLAN pertence a trama''', permitindo ata un total de 4,094 VLANs.
::  O valor 0x000 indica que o ''frame'' non leva un VLAN ID e que neste caso úsase só para indicar prioridade mediante os campos PCP e DEI.
::  O valor 0xFFF está tamén reservado para outros usos.

== Dobre etiquetado ==
'''IEEE 802.1ad introducíu o concepto de etiqueta dobre'''; isto pode ser '''útil para proveedores de servizo de internet (ISP) pemitíndolles utilizar as súas VLANs internamente cando transmiten tráfico de clientes que xa ten etiqueta VLAN'''.

A '''etiqueta exterior S-TAG''' (service tag) aparece primeiro seguirda da '''etiqueta interior C-TAG''' (customer tag); nestes casos o TIPD da '''etiqueta exterior é 0x88a8'''

[[File:TCPIP_802.1ad_DoubleTag.png|900px|Inserción de 802.1ad double tag nunha trama Ethernet]]

= Referencias =
* [https://es.wikipedia.org/wiki/IEEE_802.1Q dot1q na Wikipedia]
* Redes locais. Editorial Paraninfo.
* https://planificacionadministracionredes.readthedocs.io/es/latest/Tema09/Teoria.html