Diferencia entre revisiones de «Instalación de xestores de contidos 2»
| (No se muestran 90 ediciones intermedias del mismo usuario) | |||
| Línea 4: | Línea 4: | ||
Un CMS adoita proporcionar: | Un CMS adoita proporcionar: | ||
| − | + | <div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2"> | |
| − | * creación e edición de contidos | + | * creación e edición de contidos |
| − | * organización mediante categorías ou etiquetas | + | * organización mediante categorías ou etiquetas |
| − | * xestión de usuarios | + | * xestión de usuarios |
| − | * control de permisos | + | * control de permisos |
| − | * personalización da interface | + | * personalización da interface |
| − | * extensibilidade mediante módulos ou plugins | + | * extensibilidade mediante módulos ou plugins |
| − | * publicación de contidos | + | * publicación de contidos |
| − | * mecanismos de seguridade | + | * mecanismos de seguridade |
| − | * copias de seguridade | + | * copias de seguridade |
| − | * importación e exportación de información | + | * importación e exportación de información |
| + | </div> | ||
Existen CMS especializados en diferentes necesidades. Algúns están orientados a páxinas corporativas, outros a blogs, outros ao comercio electrónico e outros á creación colaborativa de documentación. | Existen CMS especializados en diferentes necesidades. Algúns están orientados a páxinas corporativas, outros a blogs, outros ao comercio electrónico e outros á creación colaborativa de documentación. | ||
Nesta unidade estudaremos especialmente dous CMS orientados á creación colaborativa de documentación: | Nesta unidade estudaremos especialmente dous CMS orientados á creación colaborativa de documentación: | ||
| − | + | <div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2"> | |
* '''MediaWiki''' | * '''MediaWiki''' | ||
* '''DokuWiki''' | * '''DokuWiki''' | ||
| + | </div> | ||
= Que é un CMS? = | = Que é un CMS? = | ||
| Línea 29: | Línea 31: | ||
Nun sistema desenvolvido desde cero, o programador tería que crear funcionalidades como: | Nun sistema desenvolvido desde cero, o programador tería que crear funcionalidades como: | ||
| − | * autenticación | + | <div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4"> |
| − | * creación de usuarios | + | * autenticación |
| − | * edición de contidos | + | * creación de usuarios |
| − | * almacenamento | + | * edición de contidos |
| − | * control de permisos | + | * almacenamento |
| − | * busca | + | * control de permisos |
| − | * publicación | + | * busca |
| − | * administración | + | * publicación |
| + | * administración | ||
| + | </div> | ||
Nun CMS estas funcións xa existen total ou parcialmente. | Nun CMS estas funcións xa existen total ou parcialmente. | ||
| Línea 64: | Línea 68: | ||
</pre> | </pre> | ||
| − | = | + | = Tipos de xestores de contidos = |
Existen diferentes tipos de CMS. | Existen diferentes tipos de CMS. | ||
| Línea 95: | Línea 99: | ||
Exemplos coñecidos poden incluír: | Exemplos coñecidos poden incluír: | ||
| − | + | <div style="column-count:7;-moz-column-count:7;-webkit-column-count:7"> | |
| − | * WordPress | + | * WordPress |
| − | * Joomla | + | * Joomla |
| − | * Drupal | + | * Drupal |
| − | * MediaWiki | + | * MediaWiki |
| − | * DokuWiki | + | * DokuWiki |
| − | * Moodle | + | * Moodle |
| − | * plataformas de comercio electrónico | + | * plataformas de comercio electrónico |
| + | </div> | ||
'''Non todos os CMS teñen as mesmas necesidades técnicas.''' | '''Non todos os CMS teñen as mesmas necesidades técnicas.''' | ||
| Línea 113: | Línea 118: | ||
As súas características habituais son: | As súas características habituais son: | ||
| − | + | <div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2"> | |
* edición rápida das páxinas | * edición rápida das páxinas | ||
* historial de cambios | * historial de cambios | ||
| Línea 121: | Línea 126: | ||
* colaboración entre usuarios | * colaboración entre usuarios | ||
* control de permisos | * control de permisos | ||
| + | </div> | ||
Os dous sistemas que utilizaremos son '''MediaWiki''' e '''DokuWiki'''. | Os dous sistemas que utilizaremos son '''MediaWiki''' e '''DokuWiki'''. | ||
| Línea 130: | Línea 136: | ||
Características destacadas: | Características destacadas: | ||
| + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> | ||
* edición colaborativa | * edición colaborativa | ||
* historial de revisións | * historial de revisións | ||
| Línea 140: | Línea 147: | ||
* almacenamento estruturado da información | * almacenamento estruturado da información | ||
* base de datos | * base de datos | ||
| + | </div> | ||
No contorno da práctica utilizamos MediaWiki sobre unha infraestrutura LAMP con Linux, Apache, MariaDB/MySQL e PHP. | No contorno da práctica utilizamos MediaWiki sobre unha infraestrutura LAMP con Linux, Apache, MariaDB/MySQL e PHP. | ||
| − | == | + | == DokuWiki == |
DokuWiki é tamén un CMS orientado á documentación tipo wiki. | DokuWiki é tamén un CMS orientado á documentación tipo wiki. | ||
| Línea 153: | Línea 161: | ||
DokuWiki incorpora funcionalidades como: | DokuWiki incorpora funcionalidades como: | ||
| − | * páxinas | + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> |
| − | * namespaces | + | * páxinas |
| − | * usuarios | + | * namespaces |
| − | * grupos | + | * usuarios |
| − | * ACL | + | * grupos |
| − | * plugins | + | * ACL |
| − | * temas ou ''templates'' | + | * plugins |
| − | * historial | + | * temas ou ''templates'' |
| − | * buscador | + | * historial |
| − | * índices | + | * buscador |
| − | * sindicación RSS/Atom. | + | * índices |
| + | * sindicación RSS/Atom | ||
| + | </div> | ||
| + | |||
| + | == MediaWiki fronte a DokuWiki == | ||
| + | |||
| + | {| class="wikitable" | ||
| + | ! Característica | ||
| + | ! MediaWiki | ||
| + | ! DokuWiki | ||
| + | |- | ||
| + | | Tipo | ||
| + | | CMS wiki | ||
| + | | CMS wiki | ||
| + | |- | ||
| + | | Uso típico | ||
| + | | Grandes wikis e documentación colaborativa. | ||
| + | | Documentación, bases de coñecemento e wikis máis sinxelos. | ||
| + | |- | ||
| + | | Linguaxe principal | ||
| + | | PHP | ||
| + | | PHP | ||
| + | |- | ||
| + | | Base de datos | ||
| + | | Si, habitualmente. | ||
| + | | Non necesariamente. | ||
| + | |- | ||
| + | | Usuarios | ||
| + | | Si | ||
| + | | Si | ||
| + | |- | ||
| + | | Grupos | ||
| + | | Si | ||
| + | | Si | ||
| + | |- | ||
| + | | Control de acceso | ||
| + | | Si | ||
| + | | ACL | ||
| + | |- | ||
| + | | Plugins/extensións | ||
| + | | Si | ||
| + | | Si | ||
| + | |- | ||
| + | | Temas | ||
| + | | Skins | ||
| + | | Templates | ||
| + | |- | ||
| + | |Historial | ||
| + | | Si | ||
| + | | Si | ||
| + | |- | ||
| + | |Sindicación | ||
| + | | Si | ||
| + | | Si | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | Esta táboa debe entenderse como unha comparación funcional xeral. As características concretas dependen da configuración e das extensións instaladas. | ||
= Licenzas de uso = | = Licenzas de uso = | ||
| Línea 169: | Línea 233: | ||
Antes de instalar un CMS debemos coñecer a súa licenza. | Antes de instalar un CMS debemos coñecer a súa licenza. | ||
| − | A licenza determina, entre outros aspectos: | + | A '''licenza determina''', entre outros aspectos. se podemos: |
| − | * | + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> |
| − | * | + | * utilizar o software |
| − | * | + | * estudalo |
| − | * | + | * modificalo |
| − | * baixo que condicións podemos distribuír modificacións | + | * redistribuílo |
| + | * e baixo que condicións podemos distribuír modificacións | ||
| + | </div> | ||
| − | Nos proxectos de software libre e de código aberto é habitual atopar licenzas como: | + | Nos proxectos de '''software libre e de código aberto''' é habitual atopar '''licenzas como''': |
| + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> | ||
* GPL | * GPL | ||
* MIT | * MIT | ||
| Línea 184: | Línea 251: | ||
* BSD | * BSD | ||
* LGPL | * LGPL | ||
| + | </div> | ||
'''Software libre non significa necesariamente que todo o contido creado con ese software sexa libre.''' | '''Software libre non significa necesariamente que todo o contido creado con ese software sexa libre.''' | ||
| − | Debemos distinguir: | + | Debemos '''distinguir a licenza''': |
| − | * | + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> |
| − | * | + | * do CMS |
| − | * | + | * dos plugins |
| − | * | + | * dos temas |
| − | * | + | * das imaxes |
| − | * | + | * dos textos |
| + | * doutros recursos empregados | ||
| + | </div> | ||
| − | = | + | = Requisitos de funcionamento = |
Antes da instalación debemos analizar os requisitos do CMS. | Antes da instalación debemos analizar os requisitos do CMS. | ||
| Línea 202: | Línea 272: | ||
Algunhas cuestións que debemos comprobar son: | Algunhas cuestións que debemos comprobar son: | ||
| + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> | ||
* sistema operativo | * sistema operativo | ||
* versión de PHP | * versión de PHP | ||
* servidor web | * servidor web | ||
* base de datos | * base de datos | ||
| − | |||
* extensións necesarias de PHP | * extensións necesarias de PHP | ||
* espazo en disco | * espazo en disco | ||
| Línea 213: | Línea 283: | ||
* permisos de escritura | * permisos de escritura | ||
* requisitos de seguridade | * requisitos de seguridade | ||
| + | </div> | ||
| − | == | + | == MediaWiki == |
Nunha instalación típica baseada en LAMP necesitaremos: | Nunha instalación típica baseada en LAMP necesitaremos: | ||
| Línea 236: | Línea 307: | ||
| Navegador web | | Navegador web | ||
| Acceso e administración. | | Acceso e administración. | ||
| − | |} | + | |} |
== DokuWiki == | == DokuWiki == | ||
| Línea 264: | Línea 335: | ||
A diferenza fundamental é que '''DokuWiki non necesita necesariamente unha base de datos relacional'''. | A diferenza fundamental é que '''DokuWiki non necesita necesariamente unha base de datos relacional'''. | ||
| − | = Planificación | + | = Instalación= |
| + | |||
| + | == Planificación == | ||
Antes de comezar a instalar debemos planificar o proceso. | Antes de comezar a instalar debemos planificar o proceso. | ||
| Línea 270: | Línea 343: | ||
Unha planificación básica debería responder a preguntas como: | Unha planificación básica debería responder a preguntas como: | ||
| + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> | ||
* Onde se vai instalar? | * Onde se vai instalar? | ||
* Que sistema operativo utilizaremos? | * Que sistema operativo utilizaremos? | ||
| Línea 281: | Línea 355: | ||
* Como se realizará a actualización? | * Como se realizará a actualización? | ||
* Como se protexerá o acceso? | * Como se protexerá o acceso? | ||
| + | </div> | ||
Unha mala planificación pode provocar problemas posteriores. | Unha mala planificación pode provocar problemas posteriores. | ||
| − | = | + | == DokuWiki == |
| − | + | Ver no seu artigo [[Instalación e configuración de Dokuwiki en Apache]] | |
| − | == | + | == MediaWiki == |
| − | + | Ver no seu artigo [[Instalación e configuración de MediaWiki en Apache]]. | |
| − | + | == Verificación do funcionamento == | |
| − | + | Unha vez instalado o CMS debemos verificar o seu funcionamento. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Unha lista básica de comprobación pode ser: | |
| − | + | {| class="wikitable" | |
| + | ! Proba | ||
| + | ! Resultado esperado | ||
| + | |- | ||
| + | | Acceso á páxina principal | ||
| + | | O sitio carga correctamente. | ||
| + | |- | ||
| + | | Inicio de sesión | ||
| + | | O usuario pode autenticarse. | ||
| + | |- | ||
| + | | Creación de páxina | ||
| + | | A nova páxina gárdase. | ||
| + | |- | ||
| + | | Edición | ||
| + | | Os cambios quedan almacenados. | ||
| + | |- | ||
| + | | Historial | ||
| + | | As modificacións poden consultarse. | ||
| + | |- | ||
| + | | Enlaces | ||
| + | | Os enlaces funcionan correctamente. | ||
| + | |- | ||
| + | | Imaxes | ||
| + | | Os recursos gráficos son visibles. | ||
| + | |- | ||
| + | | Usuarios | ||
| + | | As contas poden utilizarse. | ||
| + | |- | ||
| + | | Permisos | ||
| + | | As restricións aplícanse correctamente. | ||
| + | |} | ||
| − | + | == Verificación do rendemento == | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | O rendemento pode verse afectado por: | |
| − | + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> | |
| + | * CPU | ||
| + | * memoria | ||
| + | * disco | ||
| + | * rede | ||
| + | * servidor web | ||
| + | * PHP | ||
| + | * base de datos | ||
| + | * tamaño dos contidos | ||
| + | * número de usuarios | ||
| + | * número de peticións | ||
| + | </div> | ||
| − | + | Nun CMS debemos observar: | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> | |
| + | * tempo de carga | ||
| + | * consumo de recursos | ||
| + | * erros | ||
| + | * consultas á base de datos | ||
| + | * tamaño das páxinas | ||
| + | * actividade do servidor | ||
| + | </div> | ||
| − | + | Non sempre é necesario realizar probas de carga complexas. Nunha práctica inicial tamén é importante saber identificar se existen problemas evidentes. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | == Primeira práctica: instalación e administración básica de MediaWiki e DokuWiki == | |
| − | + | Ver no artigo [[Instalación e administración básica de MediaWiki e DokuWiki]] | |
| − | + | = Estrutura funcional dun CMS = | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | = | ||
Un CMS pode analizarse desde varios puntos de vista. | Un CMS pode analizarse desde varios puntos de vista. | ||
| Línea 422: | Línea 473: | ||
| Seguridade | | Seguridade | ||
| Controla autenticación, autorización e protección. | | Controla autenticación, autorización e protección. | ||
| − | |} | + | |} |
= Creación de contidos = | = Creación de contidos = | ||
| Línea 430: | Línea 481: | ||
Nun wiki podemos crear páxinas con: | Nun wiki podemos crear páxinas con: | ||
| + | <div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4"> | ||
* títulos | * títulos | ||
* parágrafos | * parágrafos | ||
| Línea 438: | Línea 490: | ||
* categorías | * categorías | ||
* plantillas | * plantillas | ||
| + | </div> | ||
A creación de contido debe realizarse seguindo unha estrutura coherente. | A creación de contido debe realizarse seguindo unha estrutura coherente. | ||
| Línea 447: | Línea 500: | ||
Nun CMS web debemos ter en conta: | Nun CMS web debemos ter en conta: | ||
| + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> | ||
* servidor web | * servidor web | ||
* URL | * URL | ||
| Línea 456: | Línea 510: | ||
* configuración do CMS | * configuración do CMS | ||
* seguridade | * seguridade | ||
| + | </div> | ||
Nun contorno educativo podemos traballar mediante: | Nun contorno educativo podemos traballar mediante: | ||
| Línea 471: | Línea 526: | ||
</pre> | </pre> | ||
| − | = | + | = Administración dun CMS = |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
Unha vez instalado un CMS, comeza a fase de administración. | Unha vez instalado un CMS, comeza a fase de administración. | ||
| Línea 671: | Línea 532: | ||
Administrar un CMS significa controlar: | Administrar un CMS significa controlar: | ||
| + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> | ||
* usuarios | * usuarios | ||
* grupos | * grupos | ||
| Línea 683: | Línea 545: | ||
* publicación | * publicación | ||
* importación e exportación | * importación e exportación | ||
| + | </div> | ||
A administración debe procurar que o sistema sexa: | A administración debe procurar que o sistema sexa: | ||
| − | + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> | |
* funcional | * funcional | ||
* seguro | * seguro | ||
| Línea 691: | Línea 554: | ||
* recuperable | * recuperable | ||
* fácil de manter | * fácil de manter | ||
| + | </div> | ||
| − | = | + | == Usuarios e grupos == |
Os usuarios representan as persoas que acceden ao sistema. | Os usuarios representan as persoas que acceden ao sistema. | ||
| Línea 712: | Línea 576: | ||
Nun sistema real non todos deberían ter os mesmos privilexios. | Nun sistema real non todos deberían ter os mesmos privilexios. | ||
| − | + | ; Principio do mínimo privilexio | |
| − | + | : Cada usuario debe dispoñer unicamente dos permisos necesarios para realizar as súas tarefas. | |
| − | Cada usuario debe dispoñer unicamente dos permisos necesarios para realizar as súas tarefas. | + | : Un usuario que só necesita editar páxinas non debería ter necesariamente permisos de administración do sistema. |
| − | |||
| − | Un usuario que só necesita editar páxinas non debería ter necesariamente permisos de administración do sistema. | ||
| − | == | + | == Perfís == |
Un perfil representa habitualmente un conxunto de características e permisos. | Un perfil representa habitualmente un conxunto de características e permisos. | ||
| Línea 743: | Línea 605: | ||
A denominación concreta depende do CMS. | A denominación concreta depende do CMS. | ||
| − | = Control de accesos = | + | == Control de accesos == |
O '''control de acceso''' determina quen pode facer cada cousa. | O '''control de acceso''' determina quen pode facer cada cousa. | ||
| Línea 749: | Línea 611: | ||
Debemos distinguir: | Debemos distinguir: | ||
| + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> | ||
* autenticación: comprobar quen é o usuario; | * autenticación: comprobar quen é o usuario; | ||
* autorización: determinar que pode facer; | * autorización: determinar que pode facer; | ||
* control de acceso: aplicar estas decisións aos recursos. | * control de acceso: aplicar estas decisións aos recursos. | ||
| + | </div> | ||
Podemos representar o proceso así: | Podemos representar o proceso así: | ||
| Línea 771: | Línea 635: | ||
</pre> | </pre> | ||
| − | = | + | == Restrición de edición == |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | = | ||
Nun wiki pode ser necesario limitar a edición dunha determinada páxina. | Nun wiki pode ser necesario limitar a edición dunha determinada páxina. | ||
| Línea 795: | Línea 643: | ||
O obxectivo é que: | O obxectivo é que: | ||
| − | * o usuario autorizado poida editar | + | <div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2"> |
| − | * outros usuarios non teñan ese permiso | + | * o usuario autorizado poida editar |
| + | * outros usuarios non teñan ese permiso | ||
| + | </div> | ||
Este exercicio permite comprender a diferenza entre: | Este exercicio permite comprender a diferenza entre: | ||
| + | <div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4"> | ||
| + | * existencia dunha conta | ||
| + | * pertenza a un grupo | ||
| + | * permiso | ||
| + | * acceso a un recurso | ||
| + | </div> | ||
| − | + | == Extensións e plugins == | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | = | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | = Extensións e plugins = | ||
Un '''plugin''' ou '''extensión''' permite incorporar funcionalidade adicional. | Un '''plugin''' ou '''extensión''' permite incorporar funcionalidade adicional. | ||
| Línea 1180: | Línea 662: | ||
Exemplos de funcionalidades que poden engadirse: | Exemplos de funcionalidades que poden engadirse: | ||
| + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> | ||
* galerías | * galerías | ||
* formularios | * formularios | ||
| Línea 1189: | Línea 672: | ||
* exportación | * exportación | ||
* integración multimedia | * integración multimedia | ||
| + | </div> | ||
MediaWiki emprega o concepto de '''extensión'''. | MediaWiki emprega o concepto de '''extensión'''. | ||
| Línea 1194: | Línea 678: | ||
DokuWiki utiliza habitualmente o termo '''plugin'''. | DokuWiki utiliza habitualmente o termo '''plugin'''. | ||
| − | == | + | === Proceso xeral de instalación dun plugin === |
# Identificar a funcionalidade que necesitamos. | # Identificar a funcionalidade que necesitamos. | ||
| Línea 1208: | Línea 692: | ||
'''Non debemos instalar extensións ou plugins de procedencia descoñecida.''' | '''Non debemos instalar extensións ou plugins de procedencia descoñecida.''' | ||
| − | = Temas, skins e templates = | + | == Personalización da interface == |
| + | |||
| + | Os CMS permiten modificar o aspecto visual. | ||
| + | |||
| + | Podemos personalizar: | ||
| + | |||
| + | <div style="column-count:7;-moz-column-count:7;-webkit-column-count:7"> | ||
| + | * tema | ||
| + | * logotipo | ||
| + | * favicon | ||
| + | * cores | ||
| + | * cabeceira | ||
| + | * menús | ||
| + | * disposición dos elementos | ||
| + | </div> | ||
| + | |||
| + | En MediaWiki chámanse habitualmente '''skins'''. | ||
| + | |||
| + | En DokuWiki utilízase o concepto de '''templates''' para a aparencia visual. | ||
| + | |||
| + | == Temas, skins e templates == | ||
Os CMS permiten modificar a aparencia visual sen modificar necesariamente os contidos. | Os CMS permiten modificar a aparencia visual sen modificar necesariamente os contidos. | ||
| Línea 1220: | Línea 724: | ||
| MediaWiki | | MediaWiki | ||
| Modificar a aparencia da interface. | | Modificar a aparencia da interface. | ||
| − | | - | + | |- |
| Template | | Template | ||
| DokuWiki | | DokuWiki | ||
| Modificar a aparencia visual. | | Modificar a aparencia visual. | ||
| − | | - | + | |- |
| Plugin/Extensión | | Plugin/Extensión | ||
| MediaWiki/DokuWiki | | MediaWiki/DokuWiki | ||
| Línea 1232: | Línea 736: | ||
Unha boa personalización debe manter: | Unha boa personalización debe manter: | ||
| + | <div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4"> | ||
* coherencia visual | * coherencia visual | ||
* legibilidade | * legibilidade | ||
* accesibilidade | * accesibilidade | ||
* facilidade de navegación | * facilidade de navegación | ||
| + | </div> | ||
| − | == | + | == Actualizacións == |
Os CMS deben manterse actualizados. | Os CMS deben manterse actualizados. | ||
| Línea 1243: | Línea 749: | ||
As actualizacións poden solucionar: | As actualizacións poden solucionar: | ||
| + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> | ||
* erros | * erros | ||
* problemas de seguridade | * problemas de seguridade | ||
| Línea 1248: | Línea 755: | ||
* problemas de rendemento | * problemas de rendemento | ||
* vulnerabilidades | * vulnerabilidades | ||
| + | </div> | ||
Antes de actualizar é recomendable: | Antes de actualizar é recomendable: | ||
| Línea 1261: | Línea 769: | ||
'''Actualizar sen unha copia de seguridade pode dificultar a recuperación ante un problema.''' | '''Actualizar sen unha copia de seguridade pode dificultar a recuperación ante un problema.''' | ||
| − | = Copias de seguridade = | + | == Copias de seguridade == |
As copias de seguridade son unha das tarefas máis importantes da administración. | As copias de seguridade son unha das tarefas máis importantes da administración. | ||
| Línea 1267: | Línea 775: | ||
Unha política de backup debe responder ás seguintes preguntas: | Unha política de backup debe responder ás seguintes preguntas: | ||
| + | <div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2"> | ||
* Que datos debemos copiar? | * Que datos debemos copiar? | ||
* Con que frecuencia? | * Con que frecuencia? | ||
| Línea 1274: | Línea 783: | ||
* Como se verifica a súa integridade? | * Como se verifica a súa integridade? | ||
* Como se realiza unha restauración? | * Como se realiza unha restauración? | ||
| + | </div> | ||
| − | == MediaWiki == | + | === MediaWiki === |
Nunha instalación típica debemos considerar: | Nunha instalación típica debemos considerar: | ||
| − | * base de datos | + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> |
| − | * LocalSettings.php | + | * base de datos |
| − | * ficheiros multimedia | + | * LocalSettings.php |
| − | * extensións | + | * ficheiros multimedia |
| − | * skins | + | * extensións |
| − | * outros ficheiros modificados | + | * skins |
| + | * outros ficheiros modificados | ||
| + | </div> | ||
| − | == | + | === DokuWiki === |
Debemos considerar os directorios que conteñan: | Debemos considerar os directorios que conteñan: | ||
| − | * páxinas | + | <div style="column-count:7;-moz-column-count:7;-webkit-column-count:7"> |
| − | * configuración | + | * páxinas |
| − | * medios | + | * configuración |
| − | * plugins | + | * medios |
| − | * templates | + | * plugins |
| − | * metadatos | + | * templates |
| − | * información relacionada co histórico | + | * metadatos |
| + | * información relacionada co histórico | ||
| + | </div> | ||
| − | == | + | == Restauración dunha copia de seguridade == |
Un backup só ten verdadeiro valor se somos capaces de restauralo. | Un backup só ten verdadeiro valor se somos capaces de restauralo. | ||
| Línea 1304: | Línea 818: | ||
Un proceso de recuperación pode incluír: | Un proceso de recuperación pode incluír: | ||
| − | # preparar un servidor | + | # preparar un servidor |
| − | # restaurar os ficheiros | + | # restaurar os ficheiros |
| − | # restaurar a base de datos cando corresponda | + | # restaurar a base de datos cando corresponda |
| − | # comprobar permisos | + | # comprobar permisos |
| − | # revisar a configuración | + | # revisar a configuración |
| − | # iniciar o CMS | + | # iniciar o CMS |
| − | # verificar os contidos | + | # verificar os contidos |
| − | # comprobar os usuarios | + | # comprobar os usuarios |
| − | # comprobar os plugins | + | # comprobar os plugins |
| − | # comprobar os permisos | + | # comprobar os permisos |
| − | = Sindicación de contidos = | + | == Sindicación de contidos == |
A '''sindicación de contidos''' permite publicar información para que outros sistemas poidan consumila. | A '''sindicación de contidos''' permite publicar información para que outros sistemas poidan consumila. | ||
| Línea 1321: | Línea 835: | ||
Un mecanismo moi habitual é: | Un mecanismo moi habitual é: | ||
| + | <div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2"> | ||
* RSS | * RSS | ||
* Atom | * Atom | ||
| + | </div> | ||
Un lector pode consultar o feed do CMS e recibir novas publicacións. | Un lector pode consultar o feed do CMS e recibir novas publicacións. | ||
| Línea 1340: | Línea 856: | ||
A sindicación é útil para: | A sindicación é útil para: | ||
| − | * noticias | + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> |
| − | * actualizacións | + | * noticias |
| − | * blogs | + | * actualizacións |
| − | * documentación | + | * blogs |
| − | * avisos | + | * documentación |
| + | * avisos | ||
| + | </div> | ||
| − | = Importación e exportación da información = | + | == Importación e exportación da información == |
Os CMS adoitan incorporar mecanismos para mover información. | Os CMS adoitan incorporar mecanismos para mover información. | ||
| − | == Importación == | + | === Importación === |
Permite incorporar información procedente doutro sistema. | Permite incorporar información procedente doutro sistema. | ||
| Línea 1356: | Línea 874: | ||
Exemplos: | Exemplos: | ||
| − | * importar páxinas | + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> |
| − | * importar usuarios | + | * importar páxinas |
| − | * importar datos | + | * importar usuarios |
| − | * migrar contidos | + | * importar datos |
| − | * restaurar información | + | * migrar contidos |
| + | * restaurar información | ||
| + | </div> | ||
| − | == | + | === Exportación === |
Permite obter información do CMS para: | Permite obter información do CMS para: | ||
| − | * realizar unha copia | + | <div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4"> |
| − | * migrar a outro sistema | + | * realizar unha copia |
| − | * reutilizar contidos | + | * migrar a outro sistema |
| − | * arquivar información | + | * reutilizar contidos |
| + | * arquivar información | ||
| + | </div> | ||
A importación e exportación son especialmente importantes nos procesos de migración. | A importación e exportación son especialmente importantes nos procesos de migración. | ||
| − | = | + | == Migración dun CMS == |
Unha migración consiste en trasladar un sistema ou os seus contidos a outra infraestrutura ou plataforma. | Unha migración consiste en trasladar un sistema ou os seus contidos a outra infraestrutura ou plataforma. | ||
| Línea 1379: | Línea 901: | ||
Unha migración pode implicar: | Unha migración pode implicar: | ||
| + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> | ||
* ficheiros | * ficheiros | ||
* bases de datos | * bases de datos | ||
| Línea 1388: | Línea 911: | ||
* plugins | * plugins | ||
* temas | * temas | ||
| + | </div> | ||
Antes dunha migración debemos identificar dependencias e elaborar un plan de recuperación. | Antes dunha migración debemos identificar dependencias e elaborar un plan de recuperación. | ||
| − | == | + | === Informes === |
A administración dun CMS pode necesitar informes sobre: | A administración dun CMS pode necesitar informes sobre: | ||
| + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> | ||
* usuarios | * usuarios | ||
* número de páxinas | * número de páxinas | ||
| Línea 1405: | Línea 930: | ||
* estado dos plugins | * estado dos plugins | ||
* versión instalada | * versión instalada | ||
| + | </div> | ||
Os informes permiten tomar decisións baseadas en información observable. | Os informes permiten tomar decisións baseadas en información observable. | ||
| − | = Integración de plataformas de pagamento en liña = | + | === Integración de plataformas de pagamento en liña === |
Aínda que MediaWiki e DokuWiki non son CMS de comercio electrónico, o currículo introduce a integración de plataformas de pagamento como unha capacidade propia dos xestores de contidos. | Aínda que MediaWiki e DokuWiki non son CMS de comercio electrónico, o currículo introduce a integración de plataformas de pagamento como unha capacidade propia dos xestores de contidos. | ||
| Línea 1440: | Línea 966: | ||
Nunha integración deste tipo debemos considerar: | Nunha integración deste tipo debemos considerar: | ||
| − | * seguridade | + | <div style="column-count:7;-moz-column-count:7;-webkit-column-count:7"> |
| − | * HTTPS | + | * seguridade |
| − | * autenticación | + | * HTTPS |
| − | * protección dos datos | + | * autenticación |
| − | * confirmación do pagamento | + | * protección dos datos |
| − | * tratamento dos erros | + | * confirmación do pagamento |
| − | * rexistro das operacións | + | * tratamento dos erros |
| + | * rexistro das operacións | ||
| + | </div> | ||
'''Os datos sensibles de pagamento deben ser tratados segundo os requisitos legais e técnicos correspondentes e non deben almacenarse de forma insegura no CMS.''' | '''Os datos sensibles de pagamento deben ser tratados segundo os requisitos legais e técnicos correspondentes e non deben almacenarse de forma insegura no CMS.''' | ||
| − | = Seguridade dun CMS == | + | == Seguridade dun CMS == |
| − | + | Un CMS debe protexer: | |
| − | = | + | <div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4"> |
| + | * usuarios | ||
| + | * credenciais | ||
| + | * contidos | ||
| + | * ficheiros | ||
| + | * base de datos | ||
| + | * configuración | ||
| + | * sesións | ||
| + | * mecanismos de administración | ||
| + | </div> | ||
| − | * | + | Algúns mecanismos habituais son: |
| − | * | + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> |
| − | * permisos | + | * autenticación |
| − | * | + | * autorización |
| − | * | + | * grupos |
| + | * permisos | ||
| + | * ACL | ||
| + | * protección fronte a edición non autorizada | ||
| + | * rexistro de cambios | ||
| + | * historial | ||
| + | * control de sesións | ||
| + | </div> | ||
| + | |||
| + | A seguridade dun CMS depende tanto da aplicación como do servidor sobre o que funciona e debe abordarse en diferentes niveis. | ||
| + | |||
| + | === Sistema operativo === | ||
| − | = | + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> |
| + | * actualizacións | ||
| + | * usuarios | ||
| + | * permisos | ||
| + | * firewall | ||
| + | * servizos activos | ||
| + | </div> | ||
| − | * HTTPS | + | === Servidor web === |
| − | * configuración | + | |
| − | * permisos | + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> |
| − | * logs | + | * HTTPS |
| − | * restrición de acceso | + | * configuración |
| + | * permisos | ||
| + | * logs | ||
| + | * restrición de acceso | ||
| + | </div> | ||
| − | == CMS == | + | === CMS === |
| − | * actualizacións | + | <div style="column-count:7;-moz-column-count:7;-webkit-column-count:7"> |
| − | * contrasinais | + | * actualizacións |
| − | * roles | + | * contrasinais |
| − | * permisos | + | * roles |
| − | * plugins | + | * permisos |
| − | * temas | + | * plugins |
| − | * configuración | + | * temas |
| + | * configuración | ||
| + | </div> | ||
| − | == Base de datos == | + | === Base de datos === |
| − | * usuarios | + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> |
| − | * permisos | + | * usuarios |
| − | * credenciais | + | * permisos |
| − | * conexións | + | * credenciais |
| − | * copias | + | * conexións |
| + | * copias | ||
| + | </div> | ||
| − | = Seguridade dos plugins e temas = | + | == Seguridade dos plugins e temas == |
Os plugins e temas aumentan a funcionalidade do CMS, pero tamén poden introducir problemas. | Os plugins e temas aumentan a funcionalidade do CMS, pero tamén poden introducir problemas. | ||
| Línea 1494: | Línea 1056: | ||
Antes de instalar un deles debemos comprobar: | Antes de instalar un deles debemos comprobar: | ||
| − | * procedencia | + | <div style="column-count:6;-moz-column-count:6;-webkit-column-count:6"> |
| − | * compatibilidade | + | * procedencia |
| − | * mantemento | + | * compatibilidade |
| − | * versión | + | * mantemento |
| − | * licenza | + | * versión |
| − | * documentación | + | * licenza |
| + | * documentación | ||
| + | </div> | ||
É recomendable eliminar extensións que xa non sexan necesarias. | É recomendable eliminar extensións que xa non sexan necesarias. | ||
| − | '''Cada compoñente adicional aumenta a complexidade do sistema e debe ser administrado.''' | + | '''Cada compoñente adicional aumenta a complexidade do sistema e debe ser administrado.''' |
| − | = Documentación da administración = | + | == Documentación da administración == |
Todas as tarefas administrativas deberían quedar documentadas. | Todas as tarefas administrativas deberían quedar documentadas. | ||
| Línea 1511: | Línea 1075: | ||
Unha documentación técnica pode incluír: | Unha documentación técnica pode incluír: | ||
| + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> | ||
* data | * data | ||
* responsable | * responsable | ||
| Línea 1523: | Línea 1088: | ||
* resultado | * resultado | ||
* incidencias | * incidencias | ||
| + | </div> | ||
| − | == Exemplo == | + | === Exemplo === |
<pre> | <pre> | ||
| Línea 1551: | Línea 1117: | ||
o acceso ás páxinas existentes. | o acceso ás páxinas existentes. | ||
</pre> | </pre> | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
= Relación entre administración e uso = | = Relación entre administración e uso = | ||
| Línea 1636: | Línea 1151: | ||
Un administrador debe coñecer ambas dimensións. | Un administrador debe coñecer ambas dimensións. | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
= Que debe saber facer un administrador de CMS? = | = Que debe saber facer un administrador de CMS? = | ||
| Línea 1695: | Línea 1156: | ||
Ao rematar estas unidades deberías ser capaz de: | Ao rematar estas unidades deberías ser capaz de: | ||
| + | <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> | ||
* identificar o tipo de CMS adecuado para unha necesidade | * identificar o tipo de CMS adecuado para unha necesidade | ||
* coñecer os seus requisitos | * coñecer os seus requisitos | ||
| Línea 1716: | Línea 1178: | ||
* comprobar o funcionamento | * comprobar o funcionamento | ||
* documentar as tarefas realizadas | * documentar as tarefas realizadas | ||
| + | </div> | ||
| − | = | + | = Erros habituais na administración dun CMS = |
| − | ; Erro 1. Instalar sen comprobar requisitos | + | ; Erro 1. Instalar sen comprobar requisitos |
: Un CMS pode non funcionar correctamente por unha versión incompatible de PHP, dun plugin ou doutra dependencia. | : Un CMS pode non funcionar correctamente por unha versión incompatible de PHP, dun plugin ou doutra dependencia. | ||
| − | ; Erro 2. Dar demasiados permisos | + | ; Erro 2. Dar demasiados permisos |
: Un usuario debería recibir só os permisos que necesite. | : Un usuario debería recibir só os permisos que necesite. | ||
| − | ; Erro 3. Non facer copias de seguridade | + | ; Erro 3. Non facer copias de seguridade |
: Un erro durante unha actualización pode producir perda de información. | : Un erro durante unha actualización pode producir perda de información. | ||
| − | ; Erro 4. Instalar plugins sen comprobar a procedencia | + | ; Erro 4. Instalar plugins sen comprobar a procedencia |
: Un plugin inseguro pode comprometer toda a aplicación. | : Un plugin inseguro pode comprometer toda a aplicación. | ||
| − | ; Erro 5. Non actualizar | + | ; Erro 5. Non actualizar |
: As versións antigas poden presentar vulnerabilidades ou problemas de compatibilidade. | : As versións antigas poden presentar vulnerabilidades ou problemas de compatibilidade. | ||
| − | ; Erro 6. Non comprobar a restauración | + | ; Erro 6. Non comprobar a restauración |
: Unha copia de seguridade non verificada pode resultar inútil cando realmente se necesite. | : Unha copia de seguridade non verificada pode resultar inútil cando realmente se necesite. | ||
| − | ; Erro 7. Mesturar configuración e contido sen organización | + | ; Erro 7. Mesturar configuración e contido sen organización |
: Unha boa estrutura facilita a administración e futuras migracións. | : Unha boa estrutura facilita a administración e futuras migracións. | ||
| Línea 1753: | Línea 1216: | ||
# Eliminar extensións innecesarias | # Eliminar extensións innecesarias | ||
# Comprobar o funcionamento despois de cada cambio importante | # Comprobar o funcionamento despois de cada cambio importante | ||
| + | |||
| + | |||
| + | = Administración de MediaWiki = | ||
| + | |||
| + | Ver no seu artigo [[Administración de MediaWiki]] | ||
| + | |||
| + | = Uso de MediaWiki = | ||
| + | |||
| + | Ver no seu artigo [[Uso de MediaWiki]] | ||
= Resumo da UD2 e UD3 = | = Resumo da UD2 e UD3 = | ||
| + | |||
| + | == Ideas fundamentais para a avaliación == | ||
<pre> | <pre> | ||
| Línea 1786: | Línea 1260: | ||
</pre> | </pre> | ||
| − | + | Debes ter claras especialmente as seguintes '''ideas''': | |
| − | |||
| − | Debes ter claras especialmente as seguintes ideas: | ||
* '''CMS''' é un sistema para xestionar contidos. | * '''CMS''' é un sistema para xestionar contidos. | ||
* '''MediaWiki''' e '''DokuWiki''' son CMS orientados á filosofía wiki. | * '''MediaWiki''' e '''DokuWiki''' son CMS orientados á filosofía wiki. | ||
| − | * Non todos os CMS utilizan a mesma forma de almacenamento. | + | * Non todos os CMS utilizan a mesma '''forma de almacenamento'''. |
| − | * MediaWiki utiliza habitualmente unha base de datos. | + | :* '''MediaWiki''' utiliza habitualmente unha '''base de datos'''. |
| − | * DokuWiki pode traballar sen unha base de datos relacional. | + | :* '''DokuWiki''' pode traballar con '''ficheiros''' sen unha base de datos relacional. |
| − | * Un CMS necesita un contorno de servidor compatible. | + | * Un '''CMS''' necesita un '''contorno de servidor compatible'''. |
| − | * Os usuarios e grupos permiten organizar os accesos. | + | * Os '''usuarios''' e '''grupos''' permiten '''organizar os accesos'''. |
| − | * Os permisos determinan que pode facer cada usuario. | + | * Os '''permisos''' determinan '''que pode facer cada usuario'''. |
| − | * Os plugins ou extensións engaden funcionalidades. | + | * Os '''''plugins''''' ou extensións engaden funcionalidades. |
| − | * Os temas, skins ou templates modifican a aparencia. | + | * Os '''temas''', '''''skins''''' ou '''''templates''''' modifican a aparencia. |
| − | * As categorías permiten organizar os contidos. | + | * As '''categorías''' permiten organizar os contidos. |
| − | * As plantillas permiten reutilizar estruturas. | + | * As '''plantillas''' permiten reutilizar estruturas. |
| − | * As copias de seguridade deben incluír todos os elementos necesarios para recuperar o sistema. | + | * As '''copias de seguridade''' deben incluír '''todos os elementos necesarios para recuperar o sistema'''. |
| − | * Unha actualización debe realizarse con planificación e copia de seguridade previa. | + | * Unha '''actualización''' debe realizarse con '''planificación''' e '''copia de seguridade previa'''. |
| − | * A sindicación permite distribuír contidos mediante formatos como RSS ou Atom. | + | * A '''sindicación''' permite distribuír contidos mediante formatos como RSS ou Atom. |
| − | * A importación e exportación permiten migrar ou reutilizar información. | + | * A '''importación''' e '''exportación''' permiten '''migrar''' ou reutilizar información. |
| − | * A administración dun CMS inclúe tamén tarefas de seguridade. | + | * A '''administración''' dun CMS inclúe tamén '''tarefas de seguridade'''. |
| − | * Un CMS debe probarse despois da instalación e despois dos cambios importantes. | + | * Un '''CMS''' debe '''probarse despois da instalación''' e '''despois dos cambios''' importantes. |
| − | * Toda tarefa de administración debería quedar documentada. | + | * Toda '''tarefa de administración''' debería quedar '''documentada'''. |
| − | = Preguntas de repaso = | + | == Preguntas de repaso == |
# Que é un CMS? | # Que é un CMS? | ||
| Línea 1840: | Línea 1312: | ||
# Que diferenza existe entre utilizar un CMS e administralo? | # Que diferenza existe entre utilizar un CMS e administralo? | ||
# Que función ten unha plataforma de pagamento nun CMS de comercio electrónico? | # Que función ten unha plataforma de pagamento nun CMS de comercio electrónico? | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
= Conclusión = | = Conclusión = | ||
| Línea 1923: | Línea 1321: | ||
Detrás del existen: | Detrás del existen: | ||
| + | <div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5"> | ||
* un sistema operativo | * un sistema operativo | ||
* un servidor web | * un servidor web | ||
| Línea 1928: | Línea 1327: | ||
* posiblemente unha base de datos | * posiblemente unha base de datos | ||
* ficheiros | * ficheiros | ||
| − | * usuarios | + | * usuarios e permisos |
| − | |||
* configuración | * configuración | ||
* extensións | * extensións | ||
* mecanismos de seguridade | * mecanismos de seguridade | ||
* sistemas de copia e recuperación | * sistemas de copia e recuperación | ||
| + | </div> | ||
Por iso, instalar un CMS é só o primeiro paso. | Por iso, instalar un CMS é só o primeiro paso. | ||
'''A verdadeira administración consiste en manter o sistema funcional, seguro, organizado, actualizado e recuperable ao longo do tempo.''' | '''A verdadeira administración consiste en manter o sistema funcional, seguro, organizado, actualizado e recuperable ao longo do tempo.''' | ||
Revisión actual del 10:59 17 sep 2026
Sumario
- 1 Introdución
- 2 Que é un CMS?
- 3 Tipos de xestores de contidos
- 4 CMS wiki
- 5 Licenzas de uso
- 6 Requisitos de funcionamento
- 7 Instalación
- 8 Estrutura funcional dun CMS
- 9 Creación de contidos
- 10 Publicación
- 11 Administración dun CMS
- 11.1 Usuarios e grupos
- 11.2 Perfís
- 11.3 Control de accesos
- 11.4 Restrición de edición
- 11.5 Extensións e plugins
- 11.6 Personalización da interface
- 11.7 Temas, skins e templates
- 11.8 Actualizacións
- 11.9 Copias de seguridade
- 11.10 Restauración dunha copia de seguridade
- 11.11 Sindicación de contidos
- 11.12 Importación e exportación da información
- 11.13 Migración dun CMS
- 11.14 Seguridade dun CMS
- 11.15 Seguridade dos plugins e temas
- 11.16 Documentación da administración
- 12 Relación entre administración e uso
- 13 Que debe saber facer un administrador de CMS?
- 14 Erros habituais na administración dun CMS
- 15 Boas prácticas
- 16 Administración de MediaWiki
- 17 Uso de MediaWiki
- 18 Resumo da UD2 e UD3
- 19 Conclusión
Introdución
Os xestores de contidos ou CMS (Content Management Systems) son aplicacións que permiten crear, organizar, modificar e publicar contidos sen ter que desenvolver desde cero toda a infraestrutura necesaria.
Un CMS adoita proporcionar:
- creación e edición de contidos
- organización mediante categorías ou etiquetas
- xestión de usuarios
- control de permisos
- personalización da interface
- extensibilidade mediante módulos ou plugins
- publicación de contidos
- mecanismos de seguridade
- copias de seguridade
- importación e exportación de información
Existen CMS especializados en diferentes necesidades. Algúns están orientados a páxinas corporativas, outros a blogs, outros ao comercio electrónico e outros á creación colaborativa de documentación.
Nesta unidade estudaremos especialmente dous CMS orientados á creación colaborativa de documentación:
- MediaWiki
- DokuWiki
Que é un CMS?
Un CMS é unha aplicación informática que facilita a xestión dun conxunto de contidos.
Nun sistema desenvolvido desde cero, o programador tería que crear funcionalidades como:
- autenticación
- creación de usuarios
- edición de contidos
- almacenamento
- control de permisos
- busca
- publicación
- administración
Nun CMS estas funcións xa existen total ou parcialmente.
Podemos representar de forma simplificada o funcionamento dun CMS así:
ADMINISTRADOR/A
|
v
+--------------+
| CMS |
+------+-------+
|
+-------------+-------------+
| |
v v
CONTIDOS CONFIGURACIÓN
| |
+-------------+-------------+
|
v
USUARIOS
|
v
NAVEGADOR
Tipos de xestores de contidos
Existen diferentes tipos de CMS.
| Tipo de CMS | Finalidade habitual |
|---|---|
| CMS web xeral | Creación e administración de sitios web. |
| Blog | Publicación de artigos e novas. |
| Wiki | Creación colaborativa de documentación e coñecemento. |
| CMS de comercio electrónico | Xestión dun catálogo de produtos, clientes e pedidos. |
| LMS | Xestión de contidos e actividades de aprendizaxe. |
| DMS | Xestión documental. |
| Portal ou intranet | Organización de información e servizos para unha comunidade ou organización. |
Exemplos coñecidos poden incluír:
- WordPress
- Joomla
- Drupal
- MediaWiki
- DokuWiki
- Moodle
- plataformas de comercio electrónico
Non todos os CMS teñen as mesmas necesidades técnicas.
Por exemplo, un CMS pode utilizar unha base de datos relacional, mentres que outro pode almacenar a información directamente en ficheiros.
CMS wiki
Un wiki é un tipo de sistema orientado á creación colaborativa de información.
As súas características habituais son:
- edición rápida das páxinas
- historial de cambios
- revisións
- enlaces entre páxinas
- organización mediante categorías
- colaboración entre usuarios
- control de permisos
Os dous sistemas que utilizaremos son MediaWiki e DokuWiki.
MediaWiki
MediaWiki é o software utilizado, entre outros proxectos, pola Wikipedia.
Características destacadas:
- edición colaborativa
- historial de revisións
- usuarios e grupos
- permisos
- categorías
- plantillas
- extensiones
- temas ou skins
- almacenamento estruturado da información
- base de datos
No contorno da práctica utilizamos MediaWiki sobre unha infraestrutura LAMP con Linux, Apache, MariaDB/MySQL e PHP.
DokuWiki
DokuWiki é tamén un CMS orientado á documentación tipo wiki.
Unha das súas características técnicas máis importantes é que pode almacenar as páxinas e a información asociada en ficheiros, polo que non necesita obrigatoriamente un SGBD relacional para funcionar.
Isto fai que os seus requisitos sexan diferentes dos de MediaWiki.
DokuWiki incorpora funcionalidades como:
- páxinas
- namespaces
- usuarios
- grupos
- ACL
- plugins
- temas ou templates
- historial
- buscador
- índices
- sindicación RSS/Atom
MediaWiki fronte a DokuWiki
| Característica | MediaWiki | DokuWiki |
|---|---|---|
| Tipo | CMS wiki | CMS wiki |
| Uso típico | Grandes wikis e documentación colaborativa. | Documentación, bases de coñecemento e wikis máis sinxelos. |
| Linguaxe principal | PHP | PHP |
| Base de datos | Si, habitualmente. | Non necesariamente. |
| Usuarios | Si | Si |
| Grupos | Si | Si |
| Control de acceso | Si | ACL |
| Plugins/extensións | Si | Si |
| Temas | Skins | Templates |
| Historial | Si | Si |
| Sindicación | Si | Si |
Esta táboa debe entenderse como unha comparación funcional xeral. As características concretas dependen da configuración e das extensións instaladas.
Licenzas de uso
Antes de instalar un CMS debemos coñecer a súa licenza.
A licenza determina, entre outros aspectos. se podemos:
- utilizar o software
- estudalo
- modificalo
- redistribuílo
- e baixo que condicións podemos distribuír modificacións
Nos proxectos de software libre e de código aberto é habitual atopar licenzas como:
- GPL
- MIT
- Apache License
- BSD
- LGPL
Software libre non significa necesariamente que todo o contido creado con ese software sexa libre.
Debemos distinguir a licenza:
- do CMS
- dos plugins
- dos temas
- das imaxes
- dos textos
- doutros recursos empregados
Requisitos de funcionamento
Antes da instalación debemos analizar os requisitos do CMS.
Algunhas cuestións que debemos comprobar son:
- sistema operativo
- versión de PHP
- servidor web
- base de datos
- extensións necesarias de PHP
- espazo en disco
- memoria RAM
- conectividade
- permisos de escritura
- requisitos de seguridade
MediaWiki
Nunha instalación típica baseada en LAMP necesitaremos:
| Compoñente | Función |
|---|---|
| Linux | Sistema operativo. |
| Apache | Servidor web. |
| PHP | Execución do código do CMS. |
| MariaDB/MySQL | Almacenamento da información. |
| Navegador web | Acceso e administración. |
DokuWiki
Nun escenario habitual necesitaremos:
| Compoñente | Función |
|---|---|
| Linux | Sistema operativo. |
| Apache ou Nginx | Servidor web. |
| PHP | Execución da aplicación. |
| Sistema de ficheiros | Almacenamento das páxinas e configuración. |
| Navegador web | Acceso e administración. |
A diferenza fundamental é que DokuWiki non necesita necesariamente unha base de datos relacional.
Instalación
Planificación
Antes de comezar a instalar debemos planificar o proceso.
Unha planificación básica debería responder a preguntas como:
- Onde se vai instalar?
- Que sistema operativo utilizaremos?
- Que servidor web se empregará?
- Hai que instalar PHP?
- Hai que instalar unha base de datos?
- Que nome terá o sitio?
- Que usuarios existirán?
- Que dominio ou URL terá?
- Como se realizará a copia de seguridade?
- Como se realizará a actualización?
- Como se protexerá o acceso?
Unha mala planificación pode provocar problemas posteriores.
DokuWiki
Ver no seu artigo Instalación e configuración de Dokuwiki en Apache
MediaWiki
Ver no seu artigo Instalación e configuración de MediaWiki en Apache.
Verificación do funcionamento
Unha vez instalado o CMS debemos verificar o seu funcionamento.
Unha lista básica de comprobación pode ser:
| Proba | Resultado esperado |
|---|---|
| Acceso á páxina principal | O sitio carga correctamente. |
| Inicio de sesión | O usuario pode autenticarse. |
| Creación de páxina | A nova páxina gárdase. |
| Edición | Os cambios quedan almacenados. |
| Historial | As modificacións poden consultarse. |
| Enlaces | Os enlaces funcionan correctamente. |
| Imaxes | Os recursos gráficos son visibles. |
| Usuarios | As contas poden utilizarse. |
| Permisos | As restricións aplícanse correctamente. |
Verificación do rendemento
O rendemento pode verse afectado por:
- CPU
- memoria
- disco
- rede
- servidor web
- PHP
- base de datos
- tamaño dos contidos
- número de usuarios
- número de peticións
Nun CMS debemos observar:
- tempo de carga
- consumo de recursos
- erros
- consultas á base de datos
- tamaño das páxinas
- actividade do servidor
Non sempre é necesario realizar probas de carga complexas. Nunha práctica inicial tamén é importante saber identificar se existen problemas evidentes.
Primeira práctica: instalación e administración básica de MediaWiki e DokuWiki
Ver no artigo Instalación e administración básica de MediaWiki e DokuWiki
Estrutura funcional dun CMS
Un CMS pode analizarse desde varios puntos de vista.
| Elemento | Función |
|---|---|
| Contido | Información que publicamos. |
| Usuarios | Persoas que utilizan o sistema. |
| Grupos | Agrupación de usuarios. |
| Perfís | Conxunto de capacidades ou permisos. |
| Interface | Aparencia visual do sistema. |
| Plugins/extensións | Engaden funcionalidades. |
| Configuración | Define o comportamento global. |
| Almacenamento | Garda contidos, configuración e metadatos. |
| Seguridade | Controla autenticación, autorización e protección. |
Creación de contidos
A función principal dun CMS é permitir a creación e publicación de contidos.
Nun wiki podemos crear páxinas con:
- títulos
- parágrafos
- listas
- enlaces
- imaxes
- táboas
- categorías
- plantillas
A creación de contido debe realizarse seguindo unha estrutura coherente.
Publicación
A publicación consiste en poñer os contidos a disposición dos usuarios.
Nun CMS web debemos ter en conta:
- servidor web
- URL
- dominio
- DNS
- conectividade
- permisos
- HTTPS
- configuración do CMS
- seguridade
Nun contorno educativo podemos traballar mediante:
localhost ou IP da máquina virtual
Nun contorno real podería utilizarse:
https://wiki.exemplo.gal
Administración dun CMS
Unha vez instalado un CMS, comeza a fase de administración.
Administrar un CMS significa controlar:
- usuarios
- grupos
- permisos
- contidos
- configuración
- interface
- extensiones
- seguridade
- copias de seguridade
- actualizacións
- publicación
- importación e exportación
A administración debe procurar que o sistema sexa:
- funcional
- seguro
- actualizado
- recuperable
- fácil de manter
Usuarios e grupos
Os usuarios representan as persoas que acceden ao sistema.
Un grupo permite reunir varios usuarios con necesidades ou permisos semellantes.
Exemplo:
Usuarios | +-- alumnado | +-- profesorado | +-- administradores
Nun sistema real non todos deberían ter os mesmos privilexios.
- Principio do mínimo privilexio
- Cada usuario debe dispoñer unicamente dos permisos necesarios para realizar as súas tarefas.
- Un usuario que só necesita editar páxinas non debería ter necesariamente permisos de administración do sistema.
Perfís
Un perfil representa habitualmente un conxunto de características e permisos.
Por exemplo:
| Perfil | Exemplos de capacidades |
|---|---|
| Usuario/a | Consultar contidos. |
| Editor/a | Crear e modificar páxinas. |
| Moderador/a | Revisar ou controlar determinados contidos. |
| Administrador/a | Configurar o CMS e administrar usuarios e permisos. |
A denominación concreta depende do CMS.
Control de accesos
O control de acceso determina quen pode facer cada cousa.
Debemos distinguir:
- autenticación: comprobar quen é o usuario;
- autorización: determinar que pode facer;
- control de acceso: aplicar estas decisións aos recursos.
Podemos representar o proceso así:
Usuario | v Autenticación | v Identidade | v Permisos | v Acceso permitido / denegado
Restrición de edición
Nun wiki pode ser necesario limitar a edición dunha determinada páxina.
Na práctica de MediaWiki traballouse cunha páxina denominada Pruebas de Edición para comprobar o comportamento dos permisos.
O obxectivo é que:
- o usuario autorizado poida editar
- outros usuarios non teñan ese permiso
Este exercicio permite comprender a diferenza entre:
- existencia dunha conta
- pertenza a un grupo
- permiso
- acceso a un recurso
Extensións e plugins
Un plugin ou extensión permite incorporar funcionalidade adicional.
Exemplos de funcionalidades que poden engadirse:
- galerías
- formularios
- buscadores
- integración con outros servizos
- autenticación
- edición avanzada
- estatísticas
- exportación
- integración multimedia
MediaWiki emprega o concepto de extensión.
DokuWiki utiliza habitualmente o termo plugin.
Proceso xeral de instalación dun plugin
- Identificar a funcionalidade que necesitamos.
- Comprobar a compatibilidade coa versión do CMS.
- Comprobar a súa licenza.
- Descargar desde unha fonte fiable.
- Instalar.
- Configurar.
- Verificar.
- Documentar.
- Actualizar posteriormente cando corresponda.
Non debemos instalar extensións ou plugins de procedencia descoñecida.
Personalización da interface
Os CMS permiten modificar o aspecto visual.
Podemos personalizar:
- tema
- logotipo
- favicon
- cores
- cabeceira
- menús
- disposición dos elementos
En MediaWiki chámanse habitualmente skins.
En DokuWiki utilízase o concepto de templates para a aparencia visual.
Temas, skins e templates
Os CMS permiten modificar a aparencia visual sen modificar necesariamente os contidos.
| Concepto | CMS | Finalidade |
|---|---|---|
| Skin | MediaWiki | Modificar a aparencia da interface. |
| Template | DokuWiki | Modificar a aparencia visual. |
| Plugin/Extensión | MediaWiki/DokuWiki | Engadir funcionalidades. |
Unha boa personalización debe manter:
- coherencia visual
- legibilidade
- accesibilidade
- facilidade de navegación
Actualizacións
Os CMS deben manterse actualizados.
As actualizacións poden solucionar:
- erros
- problemas de seguridade
- incompatibilidades
- problemas de rendemento
- vulnerabilidades
Antes de actualizar é recomendable:
- comprobar a versión actual;
- ler a documentación;
- revisar os requisitos;
- facer unha copia de seguridade;
- comprobar a compatibilidade dos plugins;
- realizar a actualización;
- verificar o funcionamento.
Actualizar sen unha copia de seguridade pode dificultar a recuperación ante un problema.
Copias de seguridade
As copias de seguridade son unha das tarefas máis importantes da administración.
Unha política de backup debe responder ás seguintes preguntas:
- Que datos debemos copiar?
- Con que frecuencia?
- Onde se almacenan?
- Durante canto tempo?
- Quen pode acceder ás copias?
- Como se verifica a súa integridade?
- Como se realiza unha restauración?
MediaWiki
Nunha instalación típica debemos considerar:
- base de datos
- LocalSettings.php
- ficheiros multimedia
- extensións
- skins
- outros ficheiros modificados
DokuWiki
Debemos considerar os directorios que conteñan:
- páxinas
- configuración
- medios
- plugins
- templates
- metadatos
- información relacionada co histórico
Restauración dunha copia de seguridade
Un backup só ten verdadeiro valor se somos capaces de restauralo.
Un proceso de recuperación pode incluír:
- preparar un servidor
- restaurar os ficheiros
- restaurar a base de datos cando corresponda
- comprobar permisos
- revisar a configuración
- iniciar o CMS
- verificar os contidos
- comprobar os usuarios
- comprobar os plugins
- comprobar os permisos
Sindicación de contidos
A sindicación de contidos permite publicar información para que outros sistemas poidan consumila.
Un mecanismo moi habitual é:
- RSS
- Atom
Un lector pode consultar o feed do CMS e recibir novas publicacións.
Por exemplo:
CMS
|
+---- RSS/Atom
|
+---- Lector de noticias
+---- Portal
+---- Outra aplicación
A sindicación é útil para:
- noticias
- actualizacións
- blogs
- documentación
- avisos
Importación e exportación da información
Os CMS adoitan incorporar mecanismos para mover información.
Importación
Permite incorporar información procedente doutro sistema.
Exemplos:
- importar páxinas
- importar usuarios
- importar datos
- migrar contidos
- restaurar información
Exportación
Permite obter información do CMS para:
- realizar unha copia
- migrar a outro sistema
- reutilizar contidos
- arquivar información
A importación e exportación son especialmente importantes nos procesos de migración.
Migración dun CMS
Unha migración consiste en trasladar un sistema ou os seus contidos a outra infraestrutura ou plataforma.
Unha migración pode implicar:
- ficheiros
- bases de datos
- usuarios
- permisos
- imaxes
- configuración
- URLs
- plugins
- temas
Antes dunha migración debemos identificar dependencias e elaborar un plan de recuperación.
Informes
A administración dun CMS pode necesitar informes sobre:
- usuarios
- número de páxinas
- actividade
- modificacións
- erros
- visitas
- rendemento
- espazo utilizado
- estado dos plugins
- versión instalada
Os informes permiten tomar decisións baseadas en información observable.
Integración de plataformas de pagamento en liña
Aínda que MediaWiki e DokuWiki non son CMS de comercio electrónico, o currículo introduce a integración de plataformas de pagamento como unha capacidade propia dos xestores de contidos.
Nun CMS orientado ao comercio electrónico podemos ter o seguinte fluxo:
Cliente | v Carro da compra | v Pedido | v Pasarela de pagamento | v Entidade financeira | v Confirmación | v CMS
A pasarela de pagamento permite enviar os datos necesarios para realizar a operación e devolver o resultado.
Nunha integración deste tipo debemos considerar:
- seguridade
- HTTPS
- autenticación
- protección dos datos
- confirmación do pagamento
- tratamento dos erros
- rexistro das operacións
Os datos sensibles de pagamento deben ser tratados segundo os requisitos legais e técnicos correspondentes e non deben almacenarse de forma insegura no CMS.
Seguridade dun CMS
Un CMS debe protexer:
- usuarios
- credenciais
- contidos
- ficheiros
- base de datos
- configuración
- sesións
- mecanismos de administración
Algúns mecanismos habituais son:
- autenticación
- autorización
- grupos
- permisos
- ACL
- protección fronte a edición non autorizada
- rexistro de cambios
- historial
- control de sesións
A seguridade dun CMS depende tanto da aplicación como do servidor sobre o que funciona e debe abordarse en diferentes niveis.
Sistema operativo
- actualizacións
- usuarios
- permisos
- firewall
- servizos activos
Servidor web
- HTTPS
- configuración
- permisos
- logs
- restrición de acceso
CMS
- actualizacións
- contrasinais
- roles
- permisos
- plugins
- temas
- configuración
Base de datos
- usuarios
- permisos
- credenciais
- conexións
- copias
Seguridade dos plugins e temas
Os plugins e temas aumentan a funcionalidade do CMS, pero tamén poden introducir problemas.
Antes de instalar un deles debemos comprobar:
- procedencia
- compatibilidade
- mantemento
- versión
- licenza
- documentación
É recomendable eliminar extensións que xa non sexan necesarias.
Cada compoñente adicional aumenta a complexidade do sistema e debe ser administrado.
Documentación da administración
Todas as tarefas administrativas deberían quedar documentadas.
Unha documentación técnica pode incluír:
- data
- responsable
- CMS
- versión
- tarefa realizada
- configuración anterior
- configuración posterior
- ficheiros modificados
- comandos
- capturas
- resultado
- incidencias
Exemplo
CMS: MediaWiki Tarefa: Instalación dun novo skin. Versión: [versión utilizada] Motivo: Personalización da interface. Procedemento: [pasos realizados] Resultado: Correcto. Problemas: Ningún. Verificación: Comprobouse a aparencia da páxina principal e o acceso ás páxinas existentes.
Relación entre administración e uso
Administrar un CMS e utilizar un CMS son actividades diferentes.
| Uso | Administración |
|---|---|
| Crear páxinas | Crear usuarios |
| Editar contidos | Configurar permisos |
| Crear enlaces | Configurar temas |
| Engadir imaxes | Instalar plugins |
| Utilizar plantillas | Realizar copias de seguridade |
| Consultar categorías | Actualizar o CMS |
| Navegar | Revisar seguridade |
Un usuario pode saber crear unha páxina sen saber administrar o servidor.
Un administrador debe coñecer ambas dimensións.
Que debe saber facer un administrador de CMS?
Ao rematar estas unidades deberías ser capaz de:
- identificar o tipo de CMS adecuado para unha necesidade
- coñecer os seus requisitos
- instalalo
- configurar o servidor
- crear a infraestrutura necesaria
- configurar unha base de datos cando corresponda
- crear usuarios
- crear grupos
- asignar permisos
- controlar os accesos
- crear e organizar contidos
- personalizar a interface
- instalar plugins ou extensións
- instalar temas
- realizar copias de seguridade
- restaurar información
- actualizar o CMS
- importar e exportar contidos
- utilizar mecanismos de sindicación
- comprobar o funcionamento
- documentar as tarefas realizadas
Erros habituais na administración dun CMS
- Erro 1. Instalar sen comprobar requisitos
- Un CMS pode non funcionar correctamente por unha versión incompatible de PHP, dun plugin ou doutra dependencia.
- Erro 2. Dar demasiados permisos
- Un usuario debería recibir só os permisos que necesite.
- Erro 3. Non facer copias de seguridade
- Un erro durante unha actualización pode producir perda de información.
- Erro 4. Instalar plugins sen comprobar a procedencia
- Un plugin inseguro pode comprometer toda a aplicación.
- Erro 5. Non actualizar
- As versións antigas poden presentar vulnerabilidades ou problemas de compatibilidade.
- Erro 6. Non comprobar a restauración
- Unha copia de seguridade non verificada pode resultar inútil cando realmente se necesite.
- Erro 7. Mesturar configuración e contido sen organización
- Unha boa estrutura facilita a administración e futuras migracións.
Boas prácticas
Podemos resumir as principais boas prácticas nos seguintes puntos:
- Analizar previamente os requisitos
- Instalar só o software necesario
- Utilizar fontes fiables
- Aplicar o principio do mínimo privilexio
- Manter o CMS actualizado
- Manter actualizados os plugins
- Realizar copias de seguridade
- Probar a restauración
- Documentar os cambios
- Revisar os logs
- Protexer a administración
- Utilizar HTTPS cando corresponda
- Revisar periodicamente usuarios e permisos
- Eliminar extensións innecesarias
- Comprobar o funcionamento despois de cada cambio importante
Administración de MediaWiki
Ver no seu artigo Administración de MediaWiki
Uso de MediaWiki
Ver no seu artigo Uso de MediaWiki
Resumo da UD2 e UD3
Ideas fundamentais para a avaliación
XESTOR DE CONTIDOS
|
+--------------+--------------+
| |
INSTALACIÓN ADMINISTRACIÓN
| |
v v
Requisitos Usuarios
Servidor Grupos
PHP Perfís
Base de datos Permisos
Ficheiros Contidos
Configuración Plugins
| Temas
| Backups
| Actualizacións
| Importación/exportación
| Informes
| Seguridade
| |
+-------------+---------------+
|
v
PUBLICACIÓN
|
v
USUARIOS
Debes ter claras especialmente as seguintes ideas:
- CMS é un sistema para xestionar contidos.
- MediaWiki e DokuWiki son CMS orientados á filosofía wiki.
- Non todos os CMS utilizan a mesma forma de almacenamento.
- MediaWiki utiliza habitualmente unha base de datos.
- DokuWiki pode traballar con ficheiros sen unha base de datos relacional.
- Un CMS necesita un contorno de servidor compatible.
- Os usuarios e grupos permiten organizar os accesos.
- Os permisos determinan que pode facer cada usuario.
- Os plugins ou extensións engaden funcionalidades.
- Os temas, skins ou templates modifican a aparencia.
- As categorías permiten organizar os contidos.
- As plantillas permiten reutilizar estruturas.
- As copias de seguridade deben incluír todos os elementos necesarios para recuperar o sistema.
- Unha actualización debe realizarse con planificación e copia de seguridade previa.
- A sindicación permite distribuír contidos mediante formatos como RSS ou Atom.
- A importación e exportación permiten migrar ou reutilizar información.
- A administración dun CMS inclúe tamén tarefas de seguridade.
- Un CMS debe probarse despois da instalación e despois dos cambios importantes.
- Toda tarefa de administración debería quedar documentada.
Preguntas de repaso
- Que é un CMS?
- Que significa CMS?
- Que diferenza existe entre un CMS xeral e un CMS wiki?
- Que características ten MediaWiki?
- Que características ten DokuWiki?
- Que diferenza fundamental existe entre o almacenamento de MediaWiki e DokuWiki?
- Que elementos debemos comprobar antes de instalar un CMS?
- Para que serve a base de datos nun CMS como MediaWiki?
- Que son os usuarios?
- Que son os grupos?
- Que son os perfís?
- Que diferenza existe entre autenticación e autorización?
- Que é o control de acceso?
- Para que serve un plugin?
- Que diferenza existe entre un plugin e un tema?
- Que é un skin en MediaWiki?
- Que son as categorías?
- Que son as plantillas?
- Para que serve unha copia de seguridade?
- Por que debemos probar a restauración?
- Que é a sindicación de contidos?
- Para que serven RSS e Atom?
- Para que serve a importación e exportación de información?
- Por que debemos actualizar un CMS?
- Que medidas básicas de seguridade debemos aplicar?
- Que información debería conter unha documentación técnica?
- Que diferenza existe entre utilizar un CMS e administralo?
- Que función ten unha plataforma de pagamento nun CMS de comercio electrónico?
Conclusión
Os xestores de contidos permiten separar a creación dos contidos da complexidade técnica necesaria para mantelos.
Para un administrador de sistemas é fundamental comprender que un CMS non é só unha páxina web.
Detrás del existen:
- un sistema operativo
- un servidor web
- un contorno de execución
- posiblemente unha base de datos
- ficheiros
- usuarios e permisos
- configuración
- extensións
- mecanismos de seguridade
- sistemas de copia e recuperación
Por iso, instalar un CMS é só o primeiro paso.
A verdadeira administración consiste en manter o sistema funcional, seguro, organizado, actualizado e recuperable ao longo do tempo.