Diferencia entre revisiones de «Instalación de xestores de contidos 2»

De MediaWiki
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
 
(No se muestran 55 ediciones intermedias del mismo usuario)
Línea 4: Línea 4:
  
 
Un CMS adoita proporcionar:
 
Un CMS adoita proporcionar:
−
 
+
<div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2">
−
* creación e edición de contidos;
+
* creación e edición de contidos
−
* organización mediante categorías ou etiquetas;
+
* organización mediante categorías ou etiquetas
−
* xestión de usuarios;
+
* xestión de usuarios
−
* control de permisos;
+
* control de permisos
−
* personalización da interface;
+
* personalización da interface
−
* extensibilidade mediante módulos ou plugins;
+
* extensibilidade mediante módulos ou plugins
−
* publicación de contidos;
+
* publicación de contidos
−
* mecanismos de seguridade;
+
* mecanismos de seguridade
−
* copias de seguridade;
+
* copias de seguridade
−
* importación e exportación de información.
+
* importación e exportación de información
 +
</div>
  
 
Existen CMS especializados en diferentes necesidades. Algúns están orientados a páxinas corporativas, outros a blogs, outros ao comercio electrónico e outros á creación colaborativa de documentación.
 
Existen CMS especializados en diferentes necesidades. Algúns están orientados a páxinas corporativas, outros a blogs, outros ao comercio electrónico e outros á creación colaborativa de documentación.
  
 
Nesta unidade estudaremos especialmente dous CMS orientados á creación colaborativa de documentación:
 
Nesta unidade estudaremos especialmente dous CMS orientados á creación colaborativa de documentación:
−
 
+
<div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2">
 
* '''MediaWiki'''
 
* '''MediaWiki'''
 
* '''DokuWiki'''
 
* '''DokuWiki'''
 +
</div>
  
 
= Que é un CMS? =
 
= Que é un CMS? =
Línea 29: Línea 31:
 
Nun sistema desenvolvido desde cero, o programador tería que crear funcionalidades como:
 
Nun sistema desenvolvido desde cero, o programador tería que crear funcionalidades como:
  
−
* autenticación;
+
<div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4">
−
* creación de usuarios;
+
* autenticación
−
* edición de contidos;
+
* creación de usuarios
−
* almacenamento;
+
* edición de contidos
−
* control de permisos;
+
* almacenamento
−
* busca;
+
* control de permisos
−
* publicación;
+
* busca
−
* administración.
+
* publicación
 +
* administración
 +
</div>
  
 
Nun CMS estas funcións xa existen total ou parcialmente.
 
Nun CMS estas funcións xa existen total ou parcialmente.
Línea 95: Línea 99:
  
 
Exemplos coñecidos poden incluír:
 
Exemplos coñecidos poden incluír:
−
 
+
<div style="column-count:7;-moz-column-count:7;-webkit-column-count:7">
−
* WordPress.
+
* WordPress
−
* Joomla.
+
* Joomla
−
* Drupal.
+
* Drupal
−
* MediaWiki.
+
* MediaWiki
−
* DokuWiki.
+
* DokuWiki
−
* Moodle.
+
* Moodle
−
* plataformas de comercio electrónico.
+
* plataformas de comercio electrónico
 +
</div>
  
 
'''Non todos os CMS teñen as mesmas necesidades técnicas.'''
 
'''Non todos os CMS teñen as mesmas necesidades técnicas.'''
Línea 113: Línea 118:
  
 
As súas características habituais son:
 
As súas características habituais son:
−
 
+
<div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2">
 
* edición rápida das páxinas
 
* edición rápida das páxinas
 
* historial de cambios
 
* historial de cambios
Línea 121: Línea 126:
 
* colaboración entre usuarios
 
* colaboración entre usuarios
 
* control de permisos
 
* control de permisos
 +
</div>
  
 
Os dous sistemas que utilizaremos son '''MediaWiki''' e '''DokuWiki'''.
 
Os dous sistemas que utilizaremos son '''MediaWiki''' e '''DokuWiki'''.
Línea 130: Línea 136:
 
Características destacadas:
 
Características destacadas:
  
 +
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
 
* edición colaborativa
 
* edición colaborativa
 
* historial de revisións
 
* historial de revisións
Línea 140: Línea 147:
 
* almacenamento estruturado da información
 
* almacenamento estruturado da información
 
* base de datos
 
* base de datos
 +
</div>
  
 
No contorno da práctica utilizamos MediaWiki sobre unha infraestrutura LAMP con Linux, Apache, MariaDB/MySQL e PHP.
 
No contorno da práctica utilizamos MediaWiki sobre unha infraestrutura LAMP con Linux, Apache, MariaDB/MySQL e PHP.
Línea 153: Línea 161:
 
DokuWiki incorpora funcionalidades como:
 
DokuWiki incorpora funcionalidades como:
  
−
* páxinas;
+
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
−
* namespaces;
+
* páxinas
−
* usuarios;
+
* namespaces
−
* grupos;
+
* usuarios
−
* ACL;
+
* grupos
−
* plugins;
+
* ACL
−
* temas ou ''templates'';
+
* plugins
−
* historial;
+
* temas ou ''templates''
−
* buscador;
+
* historial
−
* índices;
+
* buscador
−
* sindicación RSS/Atom.
+
* índices
 +
* sindicación RSS/Atom
 +
</div>
 +
 
 +
== MediaWiki fronte a DokuWiki ==
 +
 
 +
{| class="wikitable"
 +
! Característica
 +
! MediaWiki
 +
! DokuWiki                                               
 +
|-
 +
| Tipo                                                     
 +
| CMS wiki                                                 
 +
| CMS wiki                                                 
 +
|-                                                         
 +
| Uso típico                                               
 +
| Grandes wikis e documentación colaborativa.               
 +
| Documentación, bases de coñecemento e wikis máis sinxelos.
 +
|-                                                         
 +
| Linguaxe principal                                       
 +
| PHP                                                       
 +
| PHP                                                       
 +
|-                                                         
 +
| Base de datos                                             
 +
| Si, habitualmente.                                       
 +
| Non necesariamente.                                       
 +
|-                                                         
 +
| Usuarios                                                 
 +
| Si                                                       
 +
| Si                                                       
 +
|-                                                         
 +
| Grupos                                                   
 +
| Si                                                       
 +
| Si                                                       
 +
|-                                                         
 +
| Control de acceso                                         
 +
| Si                                                       
 +
| ACL                                                       
 +
|-                                                         
 +
| Plugins/extensións                                       
 +
| Si                                                       
 +
| Si                                                       
 +
|-                                                         
 +
| Temas                                                     
 +
| Skins                                                     
 +
| Templates                                                 
 +
|-                                                         
 +
|Historial                                                 
 +
| Si                                                       
 +
| Si                                                       
 +
|-                                                         
 +
|Sindicación                                               
 +
| Si                                                       
 +
| Si                                                       
 +
|}                                                         
 +
 
 +
Esta táboa debe entenderse como unha comparación funcional xeral. As características concretas dependen da configuración e das extensións instaladas.
  
 
= Licenzas de uso =
 
= Licenzas de uso =
Línea 169: Línea 233:
 
Antes de instalar un CMS debemos coñecer a súa licenza.
 
Antes de instalar un CMS debemos coñecer a súa licenza.
  
−
A licenza determina, entre outros aspectos:
+
A '''licenza determina''', entre outros aspectos. se podemos:
  
−
* se podemos utilizar o software
+
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
−
* se podemos estudalo
+
* utilizar o software
−
* se podemos modificalo
+
* estudalo
−
* se podemos redistribuílo
+
* modificalo
−
* baixo que condicións podemos distribuír modificacións
+
* redistribuílo
 +
* e baixo que condicións podemos distribuír modificacións
 +
</div>
  
−
Nos proxectos de software libre e de código aberto é habitual atopar licenzas como:
+
Nos proxectos de '''software libre e de código aberto''' é habitual atopar '''licenzas como''':
  
 +
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
 
* GPL
 
* GPL
 
* MIT
 
* MIT
Línea 184: Línea 251:
 
* BSD
 
* BSD
 
* LGPL
 
* LGPL
 +
</div>
  
 
'''Software libre non significa necesariamente que todo o contido creado con ese software sexa libre.'''
 
'''Software libre non significa necesariamente que todo o contido creado con ese software sexa libre.'''
  
−
Debemos distinguir:
+
Debemos '''distinguir a licenza''':
  
−
* a licenza do CMS
+
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
−
* a licenza dos plugins
+
* do CMS
−
* a licenza dos temas
+
* dos plugins
−
* a licenza das imaxes
+
* dos temas
−
* a licenza dos textos
+
* das imaxes
−
* a licenza doutros recursos empregados
+
* dos textos
 +
* doutros recursos empregados
 +
</div>
  
 
= Requisitos de funcionamento =
 
= Requisitos de funcionamento =
Línea 202: Línea 272:
 
Algunhas cuestións que debemos comprobar son:
 
Algunhas cuestións que debemos comprobar son:
  
 +
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
 
* sistema operativo
 
* sistema operativo
 
* versión de PHP
 
* versión de PHP
 
* servidor web
 
* servidor web
 
* base de datos
 
* base de datos
−
* versión mínima do SGBD
 
 
* extensións necesarias de PHP
 
* extensións necesarias de PHP
 
* espazo en disco
 
* espazo en disco
Línea 213: Línea 283:
 
* permisos de escritura
 
* permisos de escritura
 
* requisitos de seguridade
 
* requisitos de seguridade
 +
</div>
  
 
== MediaWiki ==
 
== MediaWiki ==
Línea 264: Línea 335:
 
A diferenza fundamental é que '''DokuWiki non necesita necesariamente unha base de datos relacional'''.
 
A diferenza fundamental é que '''DokuWiki non necesita necesariamente unha base de datos relacional'''.
  
−
= Planificación da instalación =
+
= Instalación=
 +
 
 +
== Planificación ==
  
 
Antes de comezar a instalar debemos planificar o proceso.
 
Antes de comezar a instalar debemos planificar o proceso.
Línea 270: Línea 343:
 
Unha planificación básica debería responder a preguntas como:
 
Unha planificación básica debería responder a preguntas como:
  
 +
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
* Onde se vai instalar?
 
* Onde se vai instalar?
 
* Que sistema operativo utilizaremos?
 
* Que sistema operativo utilizaremos?
Línea 281: Línea 355:
 
* Como se realizará a actualización?
 
* Como se realizará a actualización?
 
* Como se protexerá o acceso?
 
* Como se protexerá o acceso?
 +
</div>
  
 
Unha mala planificación pode provocar problemas posteriores.
 
Unha mala planificación pode provocar problemas posteriores.
  
−
= Instalación de MediaWiki =
+
== DokuWiki ==
 +
 
 +
Ver no seu artigo [[Instalación e configuración de Dokuwiki en Apache]]
 +
 
 +
== MediaWiki ==
  
 
Ver no seu artigo [[Instalación e configuración de MediaWiki en Apache]].
 
Ver no seu artigo [[Instalación e configuración de MediaWiki en Apache]].
  
−
= Instalación de DokuWiki =
+
== Verificación do funcionamento ==
  
−
Ver no seu [https://wiki.cifprodolfoucha.es/index.php?title=Instalaci%C3%B3n_e_configuraci%C3%B3n_de_Dokuwiki_en_Apache artigo]
+
Unha vez instalado o CMS debemos verificar o seu funcionamento.
 +
 
 +
Unha lista básica de comprobación pode ser:
 +
 
 +
{| class="wikitable"
 +
! Proba
 +
! Resultado esperado                   
 +
|-
 +
| Acceso á páxina principal             
 +
| O sitio carga correctamente.           
 +
|-                                     
 +
| Inicio de sesión                       
 +
| O usuario pode autenticarse.           
 +
|-                                     
 +
| Creación de páxina                     
 +
| A nova páxina gárdase.                 
 +
|-                                     
 +
| Edición                               
 +
| Os cambios quedan almacenados.         
 +
|-                                     
 +
| Historial                             
 +
| As modificacións poden consultarse.   
 +
|-                                     
 +
| Enlaces                               
 +
| Os enlaces funcionan correctamente.   
 +
|-                                     
 +
| Imaxes                                 
 +
| Os recursos gráficos son visibles.     
 +
|-                                     
 +
| Usuarios                               
 +
| As contas poden utilizarse.           
 +
|-                                     
 +
| Permisos                               
 +
| As restricións aplícanse correctamente.
 +
|}
 +
 
 +
== Verificación do rendemento ==
 +
 
 +
O rendemento pode verse afectado por:
 +
 
 +
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
 +
* CPU
 +
* memoria
 +
* disco
 +
* rede
 +
* servidor web
 +
* PHP
 +
* base de datos
 +
* tamaño dos contidos
 +
* número de usuarios
 +
* número de peticións
 +
</div>
 +
 
 +
Nun CMS debemos observar:
 +
 
 +
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
 +
* tempo de carga
 +
* consumo de recursos
 +
* erros
 +
* consultas á base de datos
 +
* tamaño das páxinas
 +
* actividade do servidor
 +
</div>
 +
 
 +
Non sempre é necesario realizar probas de carga complexas. Nunha práctica inicial tamén é importante saber identificar se existen problemas evidentes.
 +
 
 +
== Primeira práctica: instalación e administración básica de MediaWiki e DokuWiki ==
 +
 
 +
Ver no artigo [[Instalación e administración básica de MediaWiki e DokuWiki]]
  
 
= Estrutura funcional dun CMS =
 
= Estrutura funcional dun CMS =
Línea 334: Línea 481:
 
Nun wiki podemos crear páxinas con:
 
Nun wiki podemos crear páxinas con:
  
 +
<div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4">
 
* títulos
 
* títulos
 
* parágrafos
 
* parágrafos
Línea 342: Línea 490:
 
* categorías
 
* categorías
 
* plantillas
 
* plantillas
 +
</div>
  
 
A creación de contido debe realizarse seguindo unha estrutura coherente.
 
A creación de contido debe realizarse seguindo unha estrutura coherente.
Línea 351: Línea 500:
 
Nun CMS web debemos ter en conta:
 
Nun CMS web debemos ter en conta:
  
 +
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
* servidor web
 
* servidor web
 
* URL
 
* URL
Línea 360: Línea 510:
 
* configuración do CMS
 
* configuración do CMS
 
* seguridade
 
* seguridade
 +
</div>
  
 
Nun contorno educativo podemos traballar mediante:
 
Nun contorno educativo podemos traballar mediante:
Línea 374: Línea 525:
 
https://wiki.exemplo.gal
 
https://wiki.exemplo.gal
 
</pre>
 
</pre>
−
 
−
= Personalización da interface =
 
−
 
−
Os CMS permiten modificar o aspecto visual.
 
−
 
−
Podemos personalizar:
 
−
 
−
* tema
 
−
* logotipo
 
−
* favicon
 
−
* cores
 
−
* cabeceira
 
−
* menús
 
−
* disposición dos elementos
 
−
 
−
En MediaWiki chámanse habitualmente '''skins'''.
 
−
 
−
En DokuWiki utilízase o concepto de '''templates''' para a aparencia visual.
 
−
 
−
= Mecanismos de seguridade integrados =
 
−
 
−
Un CMS debe protexer:
 
−
 
−
* usuarios
 
−
* credenciais
 
−
* contidos
 
−
* ficheiros
 
−
* base de datos
 
−
* configuración
 
−
* sesións
 
−
* mecanismos de administración
 
−
 
−
Algúns mecanismos habituais son:
 
−
 
−
* autenticación
 
−
* autorización
 
−
* grupos
 
−
* permisos
 
−
* ACL
 
−
* protección fronte a edición non autorizada
 
−
* rexistro de cambios
 
−
* historial
 
−
* control de sesións
 
−
 
−
A seguridade dun CMS depende tanto da aplicación como do servidor sobre o que funciona.
 
−
 
−
= Verificación do funcionamento =
 
−
 
−
Unha vez instalado o CMS debemos verificar o seu funcionamento.
 
−
 
−
Unha lista básica de comprobación pode ser:
 
−
 
−
{| class="wikitable"
 
−
! Proba
 
−
! Resultado esperado                   
 
−
|-
 
−
| Acceso á páxina principal             
 
−
| O sitio carga correctamente.           
 
−
|-                                     
 
−
| Inicio de sesión                       
 
−
| O usuario pode autenticarse.           
 
−
|-                                     
 
−
| Creación de páxina                     
 
−
| A nova páxina gárdase.                 
 
−
|-                                     
 
−
| Edición                               
 
−
| Os cambios quedan almacenados.         
 
−
|-                                     
 
−
| Historial                             
 
−
| As modificacións poden consultarse.   
 
−
|-                                     
 
−
| Enlaces                               
 
−
| Os enlaces funcionan correctamente.   
 
−
|-                                     
 
−
| Imaxes                                 
 
−
| Os recursos gráficos son visibles.     
 
−
|-                                     
 
−
| Usuarios                               
 
−
| As contas poden utilizarse.           
 
−
|-                                     
 
−
| Permisos                               
 
−
| As restricións aplícanse correctamente.
 
−
|}                                     
 
−
 
−
= Verificación do rendemento =
 
−
 
−
O rendemento pode verse afectado por:
 
−
 
−
* CPU
 
−
* memoria
 
−
* disco
 
−
* rede
 
−
* servidor web
 
−
* PHP
 
−
* base de datos
 
−
* tamaño dos contidos
 
−
* número de usuarios
 
−
* número de peticións
 
−
 
−
Nun CMS debemos observar:
 
−
 
−
* tempo de carga
 
−
* consumo de recursos
 
−
* erros
 
−
* consultas á base de datos
 
−
* tamaño das páxinas
 
−
* actividade do servidor
 
−
 
−
Non sempre é necesario realizar probas de carga complexas. Nunha práctica inicial tamén é importante saber identificar se existen problemas evidentes.
 
−
 
−
= Primeira práctica: instalación e administración básica de MediaWiki e DokuWiki =
 
−
 
−
A primeira práctica das unidades UD2/UD3 ten como finalidade poñer en funcionamento dous CMS de tipo wiki.
 
−
 
−
== Obxectivos ==
 
−
 
−
O alumnado deberá:
 
−
 
−
* instalar MediaWiki
 
−
* instalar DokuWiki
 
−
* comprobar o funcionamento
 
−
* crear contido
 
−
* realizar tarefas básicas de administración
 
−
* documentar o proceso
 
−
 
−
Unha vez instalados os dous sistemas deberá escollerse unha tarefa adicional de administración.
 
−
 
−
== Opción A. Realizar unha copia de seguridade ==
 
−
 
−
A copia de seguridade debe permitir recuperar o CMS.
 
−
 
−
No caso de '''MediaWiki''' debemos distinguir, como mínimo, entre:
 
−
 
−
* datos da base de datos;
 
−
* ficheiros do CMS;
 
−
* ficheiros multimedia;
 
−
* ficheiros de configuración.
 
−
 
−
No caso de '''DokuWiki''' será necesario prestar especial atención aos ficheiros e directorios onde se almacenan:
 
−
 
−
* páxinas
 
−
* configuración
 
−
* plugins
 
−
* temas
 
−
* medios
 
−
 
−
Unha boa política de backup debe considerar:
 
−
 
−
* que se copia
 
−
* cando se copia
 
−
* onde se almacena
 
−
* como se verifica
 
−
* como se restaura
 
−
 
−
'''Facer unha copia non significa ter unha copia de seguridade válida se nunca se comprobou que pode restaurarse.'''
 
−
 
−
== Opción B. Instalación dun plugin e un tema visual ==
 
−
 
−
O alumno/a pode instalar:
 
−
 
−
* un plugin/extensión;
 
−
* un tema visual.
 
−
 
−
Debe documentar:
 
−
 
−
# nome
 
−
# finalidade
 
−
# procedemento de instalación
 
−
# configuración
 
−
# resultado
 
−
# posibles problemas
 
−
# verificación do funcionamento
 
−
 
−
Debe distinguirse entre:
 
−
 
−
* '''funcionalidade''': proporcionada por un plugin ou extensión;
 
−
* '''aparencia''': proporcionada por un tema, skin ou template.
 
−
 
−
== Opción C. Outra tarefa de administración ==
 
−
 
−
O alumno/a pode propoñer outra tarefa, por exemplo:
 
−
 
−
* crear e configurar un novo usuario
 
−
* modificar grupos
 
−
* configurar permisos
 
−
* crear categorías
 
−
* configurar unha opción de seguridade
 
−
* configurar a sindicación
 
−
* realizar unha importación/exportación
 
−
* configurar unha extensión
 
−
* realizar unha actualización
 
−
* establecer unha política de copias de seguridade
 
−
 
−
A tarefa deberá ser previamente definida e deberá quedar correctamente documentada.
 
  
 
= Administración dun CMS =
 
= Administración dun CMS =
Línea 575: Línea 532:
 
Administrar un CMS significa controlar:
 
Administrar un CMS significa controlar:
  
 +
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
* usuarios
 
* usuarios
 
* grupos
 
* grupos
Línea 587: Línea 545:
 
* publicación
 
* publicación
 
* importación e exportación
 
* importación e exportación
 +
</div>
  
 
A administración debe procurar que o sistema sexa:
 
A administración debe procurar que o sistema sexa:
−
 
+
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
 
* funcional
 
* funcional
 
* seguro
 
* seguro
Línea 595: Línea 554:
 
* recuperable
 
* recuperable
 
* fácil de manter
 
* fácil de manter
 +
</div>
  
−
= Usuarios e grupos =
+
== Usuarios e grupos ==
  
 
Os usuarios representan as persoas que acceden ao sistema.
 
Os usuarios representan as persoas que acceden ao sistema.
Línea 616: Línea 576:
 
Nun sistema real non todos deberían ter os mesmos privilexios.
 
Nun sistema real non todos deberían ter os mesmos privilexios.
  
−
== Principio do mínimo privilexio ==
+
; Principio do mínimo privilexio  
 +
: Cada usuario debe dispoñer unicamente dos permisos necesarios para realizar as súas tarefas.
 +
: Un usuario que só necesita editar páxinas non debería ter necesariamente permisos de administración do sistema.
  
−
Cada usuario debe dispoñer unicamente dos permisos necesarios para realizar as súas tarefas.
+
== Perfís ==
−
 
 
−
Un usuario que só necesita editar páxinas non debería ter necesariamente permisos de administración do sistema.
 
−
 
 
−
= Perfís =
 
  
 
Un perfil representa habitualmente un conxunto de características e permisos.
 
Un perfil representa habitualmente un conxunto de características e permisos.
Línea 647: Línea 605:
 
A denominación concreta depende do CMS.
 
A denominación concreta depende do CMS.
  
−
= Control de accesos =
+
== Control de accesos ==
  
 
O '''control de acceso''' determina quen pode facer cada cousa.
 
O '''control de acceso''' determina quen pode facer cada cousa.
Línea 653: Línea 611:
 
Debemos distinguir:
 
Debemos distinguir:
  
 +
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
* autenticación: comprobar quen é o usuario;
 
* autenticación: comprobar quen é o usuario;
 
* autorización: determinar que pode facer;
 
* autorización: determinar que pode facer;
 
* control de acceso: aplicar estas decisións aos recursos.
 
* control de acceso: aplicar estas decisións aos recursos.
 +
</div>
  
 
Podemos representar o proceso así:
 
Podemos representar o proceso así:
Línea 675: Línea 635:
 
</pre>
 
</pre>
  
−
= Usuarios, grupos e permisos en MediaWiki =
+
== Restrición de edición ==
−
 
 
−
MediaWiki permite traballar con grupos e permisos.
 
−
 
 
−
Na práctica realizamos, por exemplo:
 
−
 
 
−
<pre>
 
−
$wgGroupPermissions['editor']['edit'] = true;
 
−
</pre>
 
−
 
 
−
A finalidade é crear un grupo con capacidade de edición.
 
−
 
 
−
Posteriormente pode asignarse un usuario a ese grupo.
 
−
 
 
−
'''Importante:''' a configuración de permisos debe facerse con coidado, xa que unha configuración demasiado permisiva pode permitir modificacións non desexadas.
 
−
 
 
−
= Restrición de edición =
 
  
 
Nun wiki pode ser necesario limitar a edición dunha determinada páxina.
 
Nun wiki pode ser necesario limitar a edición dunha determinada páxina.
Línea 699: Línea 643:
 
O obxectivo é que:
 
O obxectivo é que:
  
−
* o usuario autorizado poida editar;
+
<div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2">
−
* outros usuarios non teñan ese permiso.
+
* o usuario autorizado poida editar
 +
* outros usuarios non teñan ese permiso
 +
</div>
  
 
Este exercicio permite comprender a diferenza entre:
 
Este exercicio permite comprender a diferenza entre:
 +
<div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4">
 +
* existencia dunha conta
 +
* pertenza a un grupo
 +
* permiso
 +
* acceso a un recurso
 +
</div>
  
−
* existencia dunha conta;
+
== Extensións e plugins ==
−
* pertenza a un grupo;
 
−
* permiso;
 
−
* acceso a un recurso.
 
−
 
 
−
 
 
−
= Administración de MediaWiki =
 
−
 
 
−
Ver no seu artigo [[Administración de MediaWiki]]
 
−
 
 
−
 
 
−
= Uso de MediaWiki =
 
−
 
 
−
Ver no seu artigo [[Uso de MediaWiki]]
 
−
 
 
−
= Categorías =
 
−
 
 
−
As categorías permiten organizar as páxinas segundo temas.
 
−
 
 
−
Por exemplo:
 
−
 
 
−
<pre>
 
−
[[Categoría:Tecnoloxía]]
 
−
</pre>
 
−
 
 
−
Ao engadir esta instrución, a páxina pasa a formar parte desa categoría.
 
−
 
 
−
Na práctica utilizouse a categoría '''Tecnología'''.
 
−
 
 
−
== Vantaxes das categorías ==
 
−
 
 
−
Permiten:
 
−
 
 
−
* agrupar páxinas;
 
−
* facilitar a navegación;
 
−
* localizar contidos;
 
−
* crear estruturas xerárquicas.
 
−
 
 
−
= Categorías xerárquicas =
 
−
 
 
−
As categorías tamén poden organizarse mediante unha xerarquía.
 
−
 
 
−
Por exemplo:
 
−
 
 
−
<pre>
 
−
Tecnoloxía
 
−
|
 
−
+-- Século XIX
 
−
|
 
−
+-- Século XX
 
−
|
 
−
+-- Século XXI
 
−
</pre>
 
−
 
 
−
Para establecer unha relación entre categorías podemos incluír unha categoría dentro doutra.
 
−
 
 
−
Exemplo:
 
−
 
 
−
<pre>
 
−
[[Categoría:Tecnoloxía]]
 
−
</pre>
 
−
 
 
−
dentro da categoría correspondente ao século.
 
−
 
 
−
Na práctica realizouse unha xerarquía deste tipo.
 
−
 
 
−
= Plantillas =
 
−
 
 
−
As '''plantillas''' permiten reutilizar estruturas de contido.
 
−
 
 
−
Son especialmente útiles cando queremos que diferentes páxinas teñan unha estrutura común.
 
−
 
 
−
Por exemplo, podemos crear unha plantilla para representar a información básica dunha tecnoloxía.
 
−
 
 
−
== Exemplo de plantilla ==
 
−
 
 
−
Nome:
 
−
 
 
−
<pre>
 
−
Plantilla:FichaTecnoloxía
 
−
</pre>
 
−
 
 
−
Contido:
 
−
 
 
−
<pre>
 
−
{| class="wikitable"
 
−
! Nome
 
−
| {{{nome}}}
 
−
|-
 
−
! Ano
 
−
| {{{ano}}}
 
−
|-
 
−
! Inventor
 
−
| {{{inventor}}}
 
−
|-
 
−
! Descrición
 
−
| {{{descrición}}}
 
−
|}
 
−
</pre>
 
−
 
 
−
Os elementos entre tres chaves son '''parámetros''' da plantilla.
 
−
 
 
−
== Utilización dunha plantilla ==
 
−
 
 
−
A plantilla pode utilizarse así:
 
−
 
 
−
<pre>
 
−
{{FichaTecnoloxía
 
−
| nome = Telégrafo
 
−
| ano = 1837
 
−
| inventor = Samuel Morse
 
−
| descrición = Un dispositivo que transmite mensaxes a longa distancia mediante sinais eléctricas.
 
−
}}
 
−
</pre>
 
−
 
 
−
Na práctica empregouse unha plantilla deste tipo para a páxina '''Telégrafo'''.
 
−
 
 
−
= Táboas en MediaWiki =
 
−
 
 
−
As táboas permiten presentar información estruturada.
 
−
 
 
−
'''Importante:''' MediaWiki utiliza unha sintaxe propia. Non debemos mesturar a sintaxe de táboas Markdown coa de MediaWiki.
 
−
 
 
−
Exemplo correcto:
 
−
 
 
−
<pre>
 
−
{| class="wikitable"
 
−
! Navegador
 
−
! Ano de lanzamento
 
−
! Desenvolvedor
 
−
|-
 
−
| Internet Explorer
 
−
| 1995
 
−
| Microsoft
 
−
|-
 
−
| Mozilla Firefox
 
−
| 2004
 
−
| Mozilla Foundation
 
−
|-
 
−
| Google Chrome
 
−
| 2008
 
−
| Google
 
−
|}
 
−
</pre>
 
−
 
 
−
Esta estrutura empregouse na práctica da UD3.
 
−
 
 
−
== Estrutura dunha táboa ==
 
−
 
 
−
{| class="wikitable"
 
−
! Sintaxe
 
−
! Significado                     
 
−
|-
 
−
| <nowiki>{                            | </nowiki> 
 
−
| Inicio da táboa.                   
 
−
|-                               
 
−
| <nowiki>class="wikitable"</nowiki>
 
−
| Aplica o estilo habitual das táboas.
 
−
|-                                   
 
−
| <nowiki>!</nowiki>                 
 
−
| Celda de cabeceira.               
 
−
|-                               
 
−
| <nowiki>                            | -</nowiki>
 
−
| Nova fila.                         
 
−
|-                                 
 
−
| <nowiki>                            | </nowiki>
 
−
| Celda normal.                     
 
−
|-                                 
 
−
| <nowiki>                            | }</nowiki>
 
−
| Fin da táboa.                 
 
−
|}
 
−
 
 
−
= Imaxes =
 
−
 
 
−
Os CMS wiki permiten incorporar imaxes aos contidos.
 
−
 
 
−
Debemos distinguir entre:
 
−
 
 
−
* ficheiro almacenado no servidor
 
−
* nome do ficheiro
 
−
* páxina que utiliza a imaxe
 
−
* permisos
 
−
* tamaño e formato
 
−
 
 
−
Na práctica de MediaWiki traballamos coa incorporación dunha imaxe a unha páxina e coa creación dunha galería con varias imaxes.
 
−
 
 
−
Exemplo básico:
 
−
 
 
−
<pre>
 
−
[[Ficheiro:Exemplo.png]]
 
−
</pre>
 
−
 
 
−
Tamén podemos especificar tamaño e posición segundo as necesidades do sitio.
 
−
 
 
−
= Extensións e plugins =
 
  
 
Un '''plugin''' ou '''extensión''' permite incorporar funcionalidade adicional.
 
Un '''plugin''' ou '''extensión''' permite incorporar funcionalidade adicional.
Línea 904: Línea 662:
 
Exemplos de funcionalidades que poden engadirse:
 
Exemplos de funcionalidades que poden engadirse:
  
 +
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
* galerías
 
* galerías
 
* formularios
 
* formularios
Línea 913: Línea 672:
 
* exportación
 
* exportación
 
* integración multimedia
 
* integración multimedia
 +
</div>
  
 
MediaWiki emprega o concepto de '''extensión'''.
 
MediaWiki emprega o concepto de '''extensión'''.
Línea 918: Línea 678:
 
DokuWiki utiliza habitualmente o termo '''plugin'''.
 
DokuWiki utiliza habitualmente o termo '''plugin'''.
  
−
== Proceso xeral de instalación dun plugin ==
+
=== Proceso xeral de instalación dun plugin ===
  
 
# Identificar a funcionalidade que necesitamos.
 
# Identificar a funcionalidade que necesitamos.
Línea 932: Línea 692:
 
  '''Non debemos instalar extensións ou plugins de procedencia descoñecida.'''
 
  '''Non debemos instalar extensións ou plugins de procedencia descoñecida.'''
  
−
= Temas, skins e templates =
+
== Personalización da interface ==
 +
 
 +
Os CMS permiten modificar o aspecto visual.
 +
 
 +
Podemos personalizar:
 +
 
 +
<div style="column-count:7;-moz-column-count:7;-webkit-column-count:7">
 +
* tema
 +
* logotipo
 +
* favicon
 +
* cores
 +
* cabeceira
 +
* menús
 +
* disposición dos elementos
 +
</div>
 +
 
 +
En MediaWiki chámanse habitualmente '''skins'''.
 +
 
 +
En DokuWiki utilízase o concepto de '''templates''' para a aparencia visual.
 +
 
 +
== Temas, skins e templates ==
  
 
Os CMS permiten modificar a aparencia visual sen modificar necesariamente os contidos.
 
Os CMS permiten modificar a aparencia visual sen modificar necesariamente os contidos.
Línea 944: Línea 724:
 
| MediaWiki                           
 
| MediaWiki                           
 
| Modificar a aparencia da interface.  
 
| Modificar a aparencia da interface.  
−
| -                                   
+
|-                                   
 
| Template                             
 
| Template                             
 
| DokuWiki                             
 
| DokuWiki                             
 
| Modificar a aparencia visual.       
 
| Modificar a aparencia visual.       
−
| -                                   
+
|-                                   
 
| Plugin/Extensión                     
 
| Plugin/Extensión                     
 
| MediaWiki/DokuWiki                   
 
| MediaWiki/DokuWiki                   
Línea 956: Línea 736:
 
Unha boa personalización debe manter:
 
Unha boa personalización debe manter:
  
 +
<div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4">
 
* coherencia visual
 
* coherencia visual
 
* legibilidade
 
* legibilidade
 
* accesibilidade
 
* accesibilidade
 
* facilidade de navegación
 
* facilidade de navegación
 +
</div>
  
−
= Actualizacións =
+
== Actualizacións ==
  
 
Os CMS deben manterse actualizados.
 
Os CMS deben manterse actualizados.
Línea 967: Línea 749:
 
As actualizacións poden solucionar:
 
As actualizacións poden solucionar:
  
 +
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
 
* erros
 
* erros
 
* problemas de seguridade
 
* problemas de seguridade
Línea 972: Línea 755:
 
* problemas de rendemento
 
* problemas de rendemento
 
* vulnerabilidades
 
* vulnerabilidades
 +
</div>
  
 
Antes de actualizar é recomendable:
 
Antes de actualizar é recomendable:
Línea 985: Línea 769:
 
  '''Actualizar sen unha copia de seguridade pode dificultar a recuperación ante un problema.'''
 
  '''Actualizar sen unha copia de seguridade pode dificultar a recuperación ante un problema.'''
  
−
= Copias de seguridade =
+
== Copias de seguridade ==
  
 
As copias de seguridade son unha das tarefas máis importantes da administración.
 
As copias de seguridade son unha das tarefas máis importantes da administración.
Línea 991: Línea 775:
 
Unha política de backup debe responder ás seguintes preguntas:
 
Unha política de backup debe responder ás seguintes preguntas:
  
 +
<div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2">
 
* Que datos debemos copiar?
 
* Que datos debemos copiar?
 
* Con que frecuencia?
 
* Con que frecuencia?
Línea 998: Línea 783:
 
* Como se verifica a súa integridade?
 
* Como se verifica a súa integridade?
 
* Como se realiza unha restauración?
 
* Como se realiza unha restauración?
 +
</div>
  
−
== MediaWiki ==
+
=== MediaWiki ===
  
 
Nunha instalación típica debemos considerar:
 
Nunha instalación típica debemos considerar:
  
−
* base de datos;
+
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
−
* LocalSettings.php;
+
* base de datos
−
* ficheiros multimedia;
+
* LocalSettings.php
−
* extensións;
+
* ficheiros multimedia
−
* skins;
+
* extensións
−
* outros ficheiros modificados.
+
* skins
 +
* outros ficheiros modificados
 +
</div>
  
−
== DokuWiki ==
+
=== DokuWiki ===
  
 
Debemos considerar os directorios que conteñan:
 
Debemos considerar os directorios que conteñan:
  
−
* páxinas;
+
<div style="column-count:7;-moz-column-count:7;-webkit-column-count:7">
−
* configuración;
+
* páxinas
−
* medios;
+
* configuración
−
* plugins;
+
* medios
−
* templates;
+
* plugins
−
* metadatos;
+
* templates
−
* información relacionada co histórico.
+
* metadatos
 +
* información relacionada co histórico
 +
</div>
  
−
= Restauración dunha copia de seguridade =
+
== Restauración dunha copia de seguridade ==
  
 
Un backup só ten verdadeiro valor se somos capaces de restauralo.
 
Un backup só ten verdadeiro valor se somos capaces de restauralo.
Línea 1028: Línea 818:
 
Un proceso de recuperación pode incluír:
 
Un proceso de recuperación pode incluír:
  
−
# preparar un servidor;
+
# preparar un servidor
−
# restaurar os ficheiros;
+
# restaurar os ficheiros
−
# restaurar a base de datos cando corresponda;
+
# restaurar a base de datos cando corresponda
−
# comprobar permisos;
+
# comprobar permisos
−
# revisar a configuración;
+
# revisar a configuración
−
# iniciar o CMS;
+
# iniciar o CMS
−
# verificar os contidos;
+
# verificar os contidos
−
# comprobar os usuarios;
+
# comprobar os usuarios
−
# comprobar os plugins;
+
# comprobar os plugins
−
# comprobar os permisos.
+
# comprobar os permisos
  
−
= Sindicación de contidos =
+
== Sindicación de contidos ==
  
 
A '''sindicación de contidos''' permite publicar información para que outros sistemas poidan consumila.
 
A '''sindicación de contidos''' permite publicar información para que outros sistemas poidan consumila.
Línea 1045: Línea 835:
 
Un mecanismo moi habitual é:
 
Un mecanismo moi habitual é:
  
 +
<div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2">
 
* RSS
 
* RSS
 
* Atom
 
* Atom
 +
</div>
  
 
Un lector pode consultar o feed do CMS e recibir novas publicacións.
 
Un lector pode consultar o feed do CMS e recibir novas publicacións.
Línea 1064: Línea 856:
 
A sindicación é útil para:
 
A sindicación é útil para:
  
−
* noticias;
+
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
−
* actualizacións;
+
* noticias
−
* blogs;
+
* actualizacións
−
* documentación;
+
* blogs
−
* avisos.
+
* documentación
 +
* avisos
 +
</div>
  
−
= Importación e exportación da información =
+
== Importación e exportación da información ==
  
 
Os CMS adoitan incorporar mecanismos para mover información.
 
Os CMS adoitan incorporar mecanismos para mover información.
  
−
== Importación ==
+
=== Importación ===
  
 
Permite incorporar información procedente doutro sistema.
 
Permite incorporar información procedente doutro sistema.
Línea 1080: Línea 874:
 
Exemplos:
 
Exemplos:
  
−
* importar páxinas;
+
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
−
* importar usuarios;
+
* importar páxinas
−
* importar datos;
+
* importar usuarios
−
* migrar contidos;
+
* importar datos
−
* restaurar información.
+
* migrar contidos
 +
* restaurar información
 +
</div>
  
−
== Exportación ==
+
=== Exportación ===
  
 
Permite obter información do CMS para:
 
Permite obter información do CMS para:
  
−
* realizar unha copia;
+
<div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4">
−
* migrar a outro sistema;
+
* realizar unha copia
−
* reutilizar contidos;
+
* migrar a outro sistema
−
* arquivar información.
+
* reutilizar contidos
 +
* arquivar información
 +
</div>
  
 
A importación e exportación son especialmente importantes nos procesos de migración.
 
A importación e exportación son especialmente importantes nos procesos de migración.
  
−
= Migración dun CMS =
+
== Migración dun CMS ==
  
 
Unha migración consiste en trasladar un sistema ou os seus contidos a outra infraestrutura ou plataforma.
 
Unha migración consiste en trasladar un sistema ou os seus contidos a outra infraestrutura ou plataforma.
Línea 1103: Línea 901:
 
Unha migración pode implicar:
 
Unha migración pode implicar:
  
 +
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
* ficheiros
 
* ficheiros
 
* bases de datos
 
* bases de datos
Línea 1112: Línea 911:
 
* plugins
 
* plugins
 
* temas
 
* temas
 +
</div>
  
 
Antes dunha migración debemos identificar dependencias e elaborar un plan de recuperación.
 
Antes dunha migración debemos identificar dependencias e elaborar un plan de recuperación.
  
−
== Informes ==
+
=== Informes ===
  
 
A administración dun CMS pode necesitar informes sobre:
 
A administración dun CMS pode necesitar informes sobre:
  
 +
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
 
* usuarios
 
* usuarios
 
* número de páxinas
 
* número de páxinas
Línea 1129: Línea 930:
 
* estado dos plugins
 
* estado dos plugins
 
* versión instalada
 
* versión instalada
 +
</div>
  
 
Os informes permiten tomar decisións baseadas en información observable.
 
Os informes permiten tomar decisións baseadas en información observable.
  
−
= Integración de plataformas de pagamento en liña =
+
=== Integración de plataformas de pagamento en liña ===
  
 
Aínda que MediaWiki e DokuWiki non son CMS de comercio electrónico, o currículo introduce a integración de plataformas de pagamento como unha capacidade propia dos xestores de contidos.
 
Aínda que MediaWiki e DokuWiki non son CMS de comercio electrónico, o currículo introduce a integración de plataformas de pagamento como unha capacidade propia dos xestores de contidos.
Línea 1164: Línea 966:
 
Nunha integración deste tipo debemos considerar:
 
Nunha integración deste tipo debemos considerar:
  
−
* seguridade;
+
<div style="column-count:7;-moz-column-count:7;-webkit-column-count:7">
−
* HTTPS;
+
* seguridade
−
* autenticación;
+
* HTTPS
−
* protección dos datos;
+
* autenticación
−
* confirmación do pagamento;
+
* protección dos datos
−
* tratamento dos erros;
+
* confirmación do pagamento
−
* rexistro das operacións.
+
* tratamento dos erros
 +
* rexistro das operacións
 +
</div>
  
 
  '''Os datos sensibles de pagamento deben ser tratados segundo os requisitos legais e técnicos correspondentes e non deben almacenarse de forma insegura no CMS.'''
 
  '''Os datos sensibles de pagamento deben ser tratados segundo os requisitos legais e técnicos correspondentes e non deben almacenarse de forma insegura no CMS.'''
  
−
= Seguridade dun CMS ==
+
== Seguridade dun CMS ==
  
−
A seguridade dun CMS debe abordarse en diferentes niveis.
+
Un CMS debe protexer:
  
−
== Sistema operativo ==
+
<div style="column-count:4;-moz-column-count:4;-webkit-column-count:4">
 +
* usuarios
 +
* credenciais
 +
* contidos
 +
* ficheiros
 +
* base de datos
 +
* configuración
 +
* sesións
 +
* mecanismos de administración
 +
</div>
  
−
* actualizacións;
+
Algúns mecanismos habituais son:
−
* usuarios;
+
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
−
* permisos;
+
* autenticación
−
* firewall;
+
* autorización
−
* servizos activos.
+
* grupos
 +
* permisos
 +
* ACL
 +
* protección fronte a edición non autorizada
 +
* rexistro de cambios
 +
* historial
 +
* control de sesións
 +
</div>
 +
 
 +
A seguridade dun CMS depende tanto da aplicación como do servidor sobre o que funciona e debe abordarse en diferentes niveis.
 +
 
 +
=== Sistema operativo ===
 +
 
 +
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
 +
* actualizacións
 +
* usuarios
 +
* permisos
 +
* firewall
 +
* servizos activos
 +
</div>
  
−
== Servidor web ==
+
=== Servidor web ===
  
−
* HTTPS;
+
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
−
* configuración;
+
* HTTPS
−
* permisos;
+
* configuración
−
* logs;
+
* permisos
−
* restrición de acceso.
+
* logs
 +
* restrición de acceso
 +
</div>
  
−
== CMS ==
+
=== CMS ===
  
−
* actualizacións;
+
<div style="column-count:7;-moz-column-count:7;-webkit-column-count:7">
−
* contrasinais;
+
* actualizacións
−
* roles;
+
* contrasinais
−
* permisos;
+
* roles
−
* plugins;
+
* permisos
−
* temas;
+
* plugins
−
* configuración.
+
* temas
 +
* configuración
 +
</div>
  
−
== Base de datos ==
+
=== Base de datos ===
  
−
* usuarios;
+
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
−
* permisos;
+
* usuarios
−
* credenciais;
+
* permisos
−
* conexións;
+
* credenciais
−
* copias.
+
* conexións
 +
* copias
 +
</div>
  
−
= Seguridade dos plugins e temas =
+
== Seguridade dos plugins e temas ==
  
 
Os plugins e temas aumentan a funcionalidade do CMS, pero tamén poden introducir problemas.
 
Os plugins e temas aumentan a funcionalidade do CMS, pero tamén poden introducir problemas.
Línea 1218: Línea 1056:
 
Antes de instalar un deles debemos comprobar:
 
Antes de instalar un deles debemos comprobar:
  
−
* procedencia;
+
<div style="column-count:6;-moz-column-count:6;-webkit-column-count:6">
−
* compatibilidade;
+
* procedencia
−
* mantemento;
+
* compatibilidade
−
* versión;
+
* mantemento
−
* licenza;
+
* versión
−
* documentación.
+
* licenza
 +
* documentación
 +
</div>
  
 
É recomendable eliminar extensións que xa non sexan necesarias.
 
É recomendable eliminar extensións que xa non sexan necesarias.
  
−
'''Cada compoñente adicional aumenta a complexidade do sistema e debe ser administrado.'''
+
'''Cada compoñente adicional aumenta a complexidade do sistema e debe ser administrado.'''
  
−
= Documentación da administración =
+
== Documentación da administración ==
  
 
Todas as tarefas administrativas deberían quedar documentadas.
 
Todas as tarefas administrativas deberían quedar documentadas.
Línea 1235: Línea 1075:
 
Unha documentación técnica pode incluír:
 
Unha documentación técnica pode incluír:
  
 +
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
* data
 
* data
 
* responsable
 
* responsable
Línea 1247: Línea 1088:
 
* resultado
 
* resultado
 
* incidencias
 
* incidencias
 +
</div>
  
−
== Exemplo ==
+
=== Exemplo ===
  
 
<pre>
 
<pre>
Línea 1275: Línea 1117:
 
o acceso ás páxinas existentes.
 
o acceso ás páxinas existentes.
 
</pre>
 
</pre>
−
 
−
= Segunda práctica: MediaWiki, uso e administración =
 
−
 
−
A segunda práctica ten como obxectivo demostrar a capacidade de administrar e utilizar MediaWiki nun servidor Linux. O contorno definido na práctica é unha máquina virtual con Lubuntu 25.04 e unha infraestrutura LAMP con MediaWiki.
 
−
 
−
A práctica divídese en dúas partes:
 
−
 
−
* '''Parte 1: Administración'''
 
−
* '''Parte 2: Uso'''
 
−
 
−
A propia práctica establece cinco puntos para administración e cinco para uso na súa rúbrica.
 
−
 
−
== Administración do sitio ==
 
−
 
−
Nesta parte traballamos:
 
−
 
−
# cambiar o idioma;
 
−
# cambiar o nome do sitio;
 
−
# cambiar o tema;
 
−
# engadir un logotipo;
 
−
# cambiar o favicon;
 
−
# crear usuarios;
 
−
# asignar permisos;
 
−
# restrinxir permisos de edición.
 
−
 
−
Estas tarefas permiten traballar directamente os conceptos de:
 
−
 
−
* configuración;
 
−
* personalización;
 
−
* usuarios;
 
−
* grupos;
 
−
* permisos;
 
−
* control de acceso.
 
−
 
−
== Uso do wiki ==
 
−
 
−
Nesta parte traballamos:
 
−
 
−
# creación de páxinas;
 
−
# creación de enlaces internos e externos;
 
−
# creación dunha páxina mediante un enlace;
 
−
# categorías;
 
−
# plantillas;
 
−
# utilización de plantillas;
 
−
# categorías principais e subcategorías;
 
−
# xerarquías;
 
−
# táboas;
 
−
# listas;
 
−
# imaxes.
 
−
 
−
Estas tarefas permiten comprender como se estrutura e publica información nun wiki.
 
  
 
= Relación entre administración e uso =
 
= Relación entre administración e uso =
Línea 1360: Línea 1151:
  
 
Un administrador debe coñecer ambas dimensións.
 
Un administrador debe coñecer ambas dimensións.
−
 
−
= MediaWiki fronte a DokuWiki =
 
−
 
−
{| class="wikitable"
 
−
! Característica
 
−
! MediaWiki
 
−
! DokuWiki                                               
 
−
|-
 
−
| Tipo                                                     
 
−
| CMS wiki                                                 
 
−
| CMS wiki                                                 
 
−
|-                                                         
 
−
| Uso típico                                               
 
−
| Grandes wikis e documentación colaborativa.               
 
−
| Documentación, bases de coñecemento e wikis máis sinxelos.
 
−
|-                                                         
 
−
| Linguaxe principal                                       
 
−
| PHP                                                       
 
−
| PHP                                                       
 
−
|-                                                         
 
−
| Base de datos                                             
 
−
| Si, habitualmente.                                       
 
−
| Non necesariamente.                                       
 
−
|-                                                         
 
−
| Usuarios                                                 
 
−
| Si                                                       
 
−
| Si                                                       
 
−
|-                                                         
 
−
| Grupos                                                   
 
−
| Si                                                       
 
−
| Si                                                       
 
−
|-                                                         
 
−
| Control de acceso                                         
 
−
| Si                                                       
 
−
| ACL                                                       
 
−
|-                                                         
 
−
| Plugins/extensións                                       
 
−
| Si                                                       
 
−
| Si                                                       
 
−
|-                                                         
 
−
| Temas                                                     
 
−
| Skins                                                     
 
−
| Templates                                                 
 
−
|-                                                         
 
−
|Historial                                                 
 
−
| Si                                                       
 
−
| Si                                                       
 
−
|-                                                         
 
−
|Sindicación                                               
 
−
| Si                                                       
 
−
| Si                                                       
 
−
|}                                                         
 
−
 
−
Esta táboa debe entenderse como unha comparación funcional xeral. As características concretas dependen da configuración e das extensións instaladas.
 
  
 
= Que debe saber facer un administrador de CMS? =
 
= Que debe saber facer un administrador de CMS? =
Línea 1419: Línea 1156:
 
Ao rematar estas unidades deberías ser capaz de:
 
Ao rematar estas unidades deberías ser capaz de:
  
 +
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
* identificar o tipo de CMS adecuado para unha necesidade
 
* identificar o tipo de CMS adecuado para unha necesidade
 
* coñecer os seus requisitos
 
* coñecer os seus requisitos
Línea 1440: Línea 1178:
 
* comprobar o funcionamento
 
* comprobar o funcionamento
 
* documentar as tarefas realizadas
 
* documentar as tarefas realizadas
 +
</div>
  
 
= Erros habituais na administración dun CMS =
 
= Erros habituais na administración dun CMS =
  
−
; Erro 1. Instalar sen comprobar requisitos ==
+
; Erro 1. Instalar sen comprobar requisitos  
 
: Un CMS pode non funcionar correctamente por unha versión incompatible de PHP, dun plugin ou doutra dependencia.
 
: Un CMS pode non funcionar correctamente por unha versión incompatible de PHP, dun plugin ou doutra dependencia.
−
; Erro 2. Dar demasiados permisos ==
+
; Erro 2. Dar demasiados permisos  
 
: Un usuario debería recibir só os permisos que necesite.
 
: Un usuario debería recibir só os permisos que necesite.
−
; Erro 3. Non facer copias de seguridade ==
+
; Erro 3. Non facer copias de seguridade  
 
: Un erro durante unha actualización pode producir perda de información.
 
: Un erro durante unha actualización pode producir perda de información.
−
; Erro 4. Instalar plugins sen comprobar a procedencia ==
+
; Erro 4. Instalar plugins sen comprobar a procedencia  
 
: Un plugin inseguro pode comprometer toda a aplicación.
 
: Un plugin inseguro pode comprometer toda a aplicación.
−
; Erro 5. Non actualizar ==
+
; Erro 5. Non actualizar  
 
: As versións antigas poden presentar vulnerabilidades ou problemas de compatibilidade.
 
: As versións antigas poden presentar vulnerabilidades ou problemas de compatibilidade.
−
; Erro 6. Non comprobar a restauración ==
+
; Erro 6. Non comprobar a restauración  
 
: Unha copia de seguridade non verificada pode resultar inútil cando realmente se necesite.
 
: Unha copia de seguridade non verificada pode resultar inútil cando realmente se necesite.
−
; Erro 7. Mesturar configuración e contido sen organización ==
+
; Erro 7. Mesturar configuración e contido sen organización  
 
: Unha boa estrutura facilita a administración e futuras migracións.
 
: Unha boa estrutura facilita a administración e futuras migracións.
  
Línea 1477: Línea 1216:
 
# Eliminar extensións innecesarias
 
# Eliminar extensións innecesarias
 
# Comprobar o funcionamento despois de cada cambio importante
 
# Comprobar o funcionamento despois de cada cambio importante
 +
 +
 +
= Administración de MediaWiki =
 +
 +
Ver no seu artigo [[Administración de MediaWiki]]
 +
 +
= Uso de MediaWiki =
 +
 +
Ver no seu artigo [[Uso de MediaWiki]]
  
 
= Resumo da UD2 e UD3 =
 
= Resumo da UD2 e UD3 =
 +
 +
== Ideas fundamentais para a avaliación ==
  
 
<pre>
 
<pre>
Línea 1510: Línea 1260:
 
</pre>
 
</pre>
  
−
= Ideas fundamentais para a avaliación =
+
Debes ter claras especialmente as seguintes '''ideas''':
−
 
 
−
Debes ter claras especialmente as seguintes ideas:
 
  
 
* '''CMS''' é un sistema para xestionar contidos.
 
* '''CMS''' é un sistema para xestionar contidos.
 
* '''MediaWiki''' e '''DokuWiki''' son CMS orientados á filosofía wiki.
 
* '''MediaWiki''' e '''DokuWiki''' son CMS orientados á filosofía wiki.
−
* Non todos os CMS utilizan a mesma forma de almacenamento.
+
* Non todos os CMS utilizan a mesma '''forma de almacenamento'''.
−
* MediaWiki utiliza habitualmente unha base de datos.
+
:* '''MediaWiki''' utiliza habitualmente unha '''base de datos'''.
−
* DokuWiki pode traballar sen unha base de datos relacional.
+
:* '''DokuWiki''' pode traballar con '''ficheiros''' sen unha base de datos relacional.
−
* Un CMS necesita un contorno de servidor compatible.
+
* Un '''CMS''' necesita un '''contorno de servidor compatible'''.
−
* Os usuarios e grupos permiten organizar os accesos.
+
* Os '''usuarios''' e '''grupos''' permiten '''organizar os accesos'''.
−
* Os permisos determinan que pode facer cada usuario.
+
* Os '''permisos''' determinan '''que pode facer cada usuario'''.
−
* Os plugins ou extensións engaden funcionalidades.
+
* Os '''''plugins''''' ou extensións engaden funcionalidades.
−
* Os temas, skins ou templates modifican a aparencia.
+
* Os '''temas''', '''''skins''''' ou '''''templates''''' modifican a aparencia.
−
* As categorías permiten organizar os contidos.
+
* As '''categorías''' permiten organizar os contidos.
−
* As plantillas permiten reutilizar estruturas.
+
* As '''plantillas''' permiten reutilizar estruturas.
−
* As copias de seguridade deben incluír todos os elementos necesarios para recuperar o sistema.
+
* As '''copias de seguridade''' deben incluír '''todos os elementos necesarios para recuperar o sistema'''.
−
* Unha actualización debe realizarse con planificación e copia de seguridade previa.
+
* Unha '''actualización''' debe realizarse con '''planificación''' e '''copia de seguridade previa'''.
−
* A sindicación permite distribuír contidos mediante formatos como RSS ou Atom.
+
* A '''sindicación''' permite distribuír contidos mediante formatos como RSS ou Atom.
−
* A importación e exportación permiten migrar ou reutilizar información.
+
* A '''importación''' e '''exportación''' permiten '''migrar''' ou reutilizar información.
−
* A administración dun CMS inclúe tamén tarefas de seguridade.
+
* A '''administración''' dun CMS inclúe tamén '''tarefas de seguridade'''.
−
* Un CMS debe probarse despois da instalación e despois dos cambios importantes.
+
* Un '''CMS''' debe '''probarse despois da instalación''' e '''despois dos cambios''' importantes.
−
* Toda tarefa de administración debería quedar documentada.
+
* Toda '''tarefa de administración''' debería quedar '''documentada'''.
  
−
= Preguntas de repaso =
+
== Preguntas de repaso ==
  
 
# Que é un CMS?
 
# Que é un CMS?
Línea 1564: Línea 1312:
 
# Que diferenza existe entre utilizar un CMS e administralo?
 
# Que diferenza existe entre utilizar un CMS e administralo?
 
# Que función ten unha plataforma de pagamento nun CMS de comercio electrónico?
 
# Que función ten unha plataforma de pagamento nun CMS de comercio electrónico?
−
 
−
= Sintaxe básica de MediaWiki: resumo =
 
−
 
−
== Encabezados ==
 
−
 
−
<pre>
 
−
= Título principal =
 
−
== Segundo nivel ==
 
−
=== Terceiro nivel ===
 
−
</pre>
 
−
 
−
== Enlace interno ==
 
−
 
−
<pre>
 
−
[[Nome da páxina]]
 
−
</pre>
 
−
 
−
== Enlace externo ==
 
−
 
−
<pre>
 
−
[https://www.exemplo.gal Texto do enlace]
 
−
</pre>
 
−
 
−
== Categoría ==
 
−
 
−
<pre>
 
−
[[Categoría:Tecnoloxía]]
 
−
</pre>
 
−
 
−
== Lista numerada ==
 
−
 
−
<pre>
 
−
# Primeiro
 
−
# Segundo
 
−
# Terceiro
 
−
</pre>
 
−
 
−
== Lista con viñetas ==
 
−
 
−
<pre>
 
−
* Primeiro
 
−
* Segundo
 
−
* Terceiro
 
−
</pre>
 
−
 
−
== Táboa ==
 
−
 
−
<pre>
 
−
{| class="wikitable"
 
−
! Cabeceira 1
 
−
! Cabeceira 2
 
−
|-
 
−
| Valor 1
 
−
| Valor 2
 
−
|-
 
−
| Valor 3
 
−
| Valor 4
 
−
|}
 
−
</pre>
 
−
 
−
== Plantilla ==
 
−
 
−
<pre>
 
−
{{NomeDaPlantilla
 
−
| parámetro1 = valor
 
−
| parámetro2 = valor
 
−
}}
 
−
</pre>
 
−
 
−
== Imaxe ==
 
−
 
−
<pre>
 
−
[[Ficheiro:Exemplo.png]]
 
−
</pre>
 
  
 
= Conclusión =
 
= Conclusión =
Línea 1647: Línea 1321:
 
Detrás del existen:
 
Detrás del existen:
  
 +
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:5">
 
* un sistema operativo
 
* un sistema operativo
 
* un servidor web
 
* un servidor web
Línea 1652: Línea 1327:
 
* posiblemente unha base de datos
 
* posiblemente unha base de datos
 
* ficheiros
 
* ficheiros
−
* usuarios
+
* usuarios e permisos
−
* permisos
 
 
* configuración
 
* configuración
 
* extensións
 
* extensións
 
* mecanismos de seguridade
 
* mecanismos de seguridade
 
* sistemas de copia e recuperación
 
* sistemas de copia e recuperación
 +
</div>
  
 
Por iso, instalar un CMS é só o primeiro paso.
 
Por iso, instalar un CMS é só o primeiro paso.
  
 
  '''A verdadeira administración consiste en manter o sistema funcional, seguro, organizado, actualizado e recuperable ao longo do tempo.'''
 
  '''A verdadeira administración consiste en manter o sistema funcional, seguro, organizado, actualizado e recuperable ao longo do tempo.'''

Revisión actual del 10:59 17 sep 2026

Sumario

Introdución

Os xestores de contidos ou CMS (Content Management Systems) son aplicacións que permiten crear, organizar, modificar e publicar contidos sen ter que desenvolver desde cero toda a infraestrutura necesaria.

Un CMS adoita proporcionar:

  • creación e edición de contidos
  • organización mediante categorías ou etiquetas
  • xestión de usuarios
  • control de permisos
  • personalización da interface
  • extensibilidade mediante módulos ou plugins
  • publicación de contidos
  • mecanismos de seguridade
  • copias de seguridade
  • importación e exportación de información

Existen CMS especializados en diferentes necesidades. Algúns están orientados a páxinas corporativas, outros a blogs, outros ao comercio electrónico e outros á creación colaborativa de documentación.

Nesta unidade estudaremos especialmente dous CMS orientados á creación colaborativa de documentación:

  • MediaWiki
  • DokuWiki

Que é un CMS?

Un CMS é unha aplicación informática que facilita a xestión dun conxunto de contidos.

Nun sistema desenvolvido desde cero, o programador tería que crear funcionalidades como:

  • autenticación
  • creación de usuarios
  • edición de contidos
  • almacenamento
  • control de permisos
  • busca
  • publicación
  • administración

Nun CMS estas funcións xa existen total ou parcialmente.

Podemos representar de forma simplificada o funcionamento dun CMS así:

                 ADMINISTRADOR/A
                        |
                        v
                 +--------------+
                 |     CMS      |
                 +------+-------+
                        |
          +-------------+-------------+
          |                           |
          v                           v
      CONTIDOS                    CONFIGURACIÓN
          |                           |
          +-------------+-------------+
                        |
                        v
                     USUARIOS
                        |
                        v
                    NAVEGADOR

Tipos de xestores de contidos

Existen diferentes tipos de CMS.

Tipo de CMS Finalidade habitual
CMS web xeral Creación e administración de sitios web.
Blog Publicación de artigos e novas.
Wiki Creación colaborativa de documentación e coñecemento.
CMS de comercio electrónico Xestión dun catálogo de produtos, clientes e pedidos.
LMS Xestión de contidos e actividades de aprendizaxe.
DMS Xestión documental.
Portal ou intranet Organización de información e servizos para unha comunidade ou organización.

Exemplos coñecidos poden incluír:

  • WordPress
  • Joomla
  • Drupal
  • MediaWiki
  • DokuWiki
  • Moodle
  • plataformas de comercio electrónico

Non todos os CMS teñen as mesmas necesidades técnicas.

Por exemplo, un CMS pode utilizar unha base de datos relacional, mentres que outro pode almacenar a información directamente en ficheiros.

CMS wiki

Un wiki é un tipo de sistema orientado á creación colaborativa de información.

As súas características habituais son:

  • edición rápida das páxinas
  • historial de cambios
  • revisións
  • enlaces entre páxinas
  • organización mediante categorías
  • colaboración entre usuarios
  • control de permisos

Os dous sistemas que utilizaremos son MediaWiki e DokuWiki.

MediaWiki

MediaWiki é o software utilizado, entre outros proxectos, pola Wikipedia.

Características destacadas:

  • edición colaborativa
  • historial de revisións
  • usuarios e grupos
  • permisos
  • categorías
  • plantillas
  • extensiones
  • temas ou skins
  • almacenamento estruturado da información
  • base de datos

No contorno da práctica utilizamos MediaWiki sobre unha infraestrutura LAMP con Linux, Apache, MariaDB/MySQL e PHP.

DokuWiki

DokuWiki é tamén un CMS orientado á documentación tipo wiki.

Unha das súas características técnicas máis importantes é que pode almacenar as páxinas e a información asociada en ficheiros, polo que non necesita obrigatoriamente un SGBD relacional para funcionar.

Isto fai que os seus requisitos sexan diferentes dos de MediaWiki.

DokuWiki incorpora funcionalidades como:

  • páxinas
  • namespaces
  • usuarios
  • grupos
  • ACL
  • plugins
  • temas ou templates
  • historial
  • buscador
  • índices
  • sindicación RSS/Atom

MediaWiki fronte a DokuWiki

Característica MediaWiki DokuWiki
Tipo CMS wiki CMS wiki
Uso típico Grandes wikis e documentación colaborativa. Documentación, bases de coñecemento e wikis máis sinxelos.
Linguaxe principal PHP PHP
Base de datos Si, habitualmente. Non necesariamente.
Usuarios Si Si
Grupos Si Si
Control de acceso Si ACL
Plugins/extensións Si Si
Temas Skins Templates
Historial Si Si
Sindicación Si Si

Esta táboa debe entenderse como unha comparación funcional xeral. As características concretas dependen da configuración e das extensións instaladas.

Licenzas de uso

Antes de instalar un CMS debemos coñecer a súa licenza.

A licenza determina, entre outros aspectos. se podemos:

  • utilizar o software
  • estudalo
  • modificalo
  • redistribuílo
  • e baixo que condicións podemos distribuír modificacións

Nos proxectos de software libre e de código aberto é habitual atopar licenzas como:

  • GPL
  • MIT
  • Apache License
  • BSD
  • LGPL

Software libre non significa necesariamente que todo o contido creado con ese software sexa libre.

Debemos distinguir a licenza:

  • do CMS
  • dos plugins
  • dos temas
  • das imaxes
  • dos textos
  • doutros recursos empregados

Requisitos de funcionamento

Antes da instalación debemos analizar os requisitos do CMS.

Algunhas cuestións que debemos comprobar son:

  • sistema operativo
  • versión de PHP
  • servidor web
  • base de datos
  • extensións necesarias de PHP
  • espazo en disco
  • memoria RAM
  • conectividade
  • permisos de escritura
  • requisitos de seguridade

MediaWiki

Nunha instalación típica baseada en LAMP necesitaremos:

Compoñente Función
Linux Sistema operativo.
Apache Servidor web.
PHP Execución do código do CMS.
MariaDB/MySQL Almacenamento da información.
Navegador web Acceso e administración.

DokuWiki

Nun escenario habitual necesitaremos:

Compoñente Función
Linux Sistema operativo.
Apache ou Nginx Servidor web.
PHP Execución da aplicación.
Sistema de ficheiros Almacenamento das páxinas e configuración.
Navegador web Acceso e administración.

A diferenza fundamental é que DokuWiki non necesita necesariamente unha base de datos relacional.

Instalación

Planificación

Antes de comezar a instalar debemos planificar o proceso.

Unha planificación básica debería responder a preguntas como:

  • Onde se vai instalar?
  • Que sistema operativo utilizaremos?
  • Que servidor web se empregará?
  • Hai que instalar PHP?
  • Hai que instalar unha base de datos?
  • Que nome terá o sitio?
  • Que usuarios existirán?
  • Que dominio ou URL terá?
  • Como se realizará a copia de seguridade?
  • Como se realizará a actualización?
  • Como se protexerá o acceso?

Unha mala planificación pode provocar problemas posteriores.

DokuWiki

Ver no seu artigo Instalación e configuración de Dokuwiki en Apache

MediaWiki

Ver no seu artigo Instalación e configuración de MediaWiki en Apache.

Verificación do funcionamento

Unha vez instalado o CMS debemos verificar o seu funcionamento.

Unha lista básica de comprobación pode ser:

Proba Resultado esperado
Acceso á páxina principal O sitio carga correctamente.
Inicio de sesión O usuario pode autenticarse.
Creación de páxina A nova páxina gárdase.
Edición Os cambios quedan almacenados.
Historial As modificacións poden consultarse.
Enlaces Os enlaces funcionan correctamente.
Imaxes Os recursos gráficos son visibles.
Usuarios As contas poden utilizarse.
Permisos As restricións aplícanse correctamente.

Verificación do rendemento

O rendemento pode verse afectado por:

  • CPU
  • memoria
  • disco
  • rede
  • servidor web
  • PHP
  • base de datos
  • tamaño dos contidos
  • número de usuarios
  • número de peticións

Nun CMS debemos observar:

  • tempo de carga
  • consumo de recursos
  • erros
  • consultas á base de datos
  • tamaño das páxinas
  • actividade do servidor

Non sempre é necesario realizar probas de carga complexas. Nunha práctica inicial tamén é importante saber identificar se existen problemas evidentes.

Primeira práctica: instalación e administración básica de MediaWiki e DokuWiki

Ver no artigo Instalación e administración básica de MediaWiki e DokuWiki

Estrutura funcional dun CMS

Un CMS pode analizarse desde varios puntos de vista.

Elemento Función
Contido Información que publicamos.
Usuarios Persoas que utilizan o sistema.
Grupos Agrupación de usuarios.
Perfís Conxunto de capacidades ou permisos.
Interface Aparencia visual do sistema.
Plugins/extensións Engaden funcionalidades.
Configuración Define o comportamento global.
Almacenamento Garda contidos, configuración e metadatos.
Seguridade Controla autenticación, autorización e protección.

Creación de contidos

A función principal dun CMS é permitir a creación e publicación de contidos.

Nun wiki podemos crear páxinas con:

  • títulos
  • parágrafos
  • listas
  • enlaces
  • imaxes
  • táboas
  • categorías
  • plantillas

A creación de contido debe realizarse seguindo unha estrutura coherente.

Publicación

A publicación consiste en poñer os contidos a disposición dos usuarios.

Nun CMS web debemos ter en conta:

  • servidor web
  • URL
  • dominio
  • DNS
  • conectividade
  • permisos
  • HTTPS
  • configuración do CMS
  • seguridade

Nun contorno educativo podemos traballar mediante:

localhost
ou
IP da máquina virtual

Nun contorno real podería utilizarse:

https://wiki.exemplo.gal

Administración dun CMS

Unha vez instalado un CMS, comeza a fase de administración.

Administrar un CMS significa controlar:

  • usuarios
  • grupos
  • permisos
  • contidos
  • configuración
  • interface
  • extensiones
  • seguridade
  • copias de seguridade
  • actualizacións
  • publicación
  • importación e exportación

A administración debe procurar que o sistema sexa:

  • funcional
  • seguro
  • actualizado
  • recuperable
  • fácil de manter

Usuarios e grupos

Os usuarios representan as persoas que acceden ao sistema.

Un grupo permite reunir varios usuarios con necesidades ou permisos semellantes.

Exemplo:

Usuarios
 |
 +-- alumnado
 |
 +-- profesorado
 |
 +-- administradores

Nun sistema real non todos deberían ter os mesmos privilexios.

Principio do mínimo privilexio
Cada usuario debe dispoñer unicamente dos permisos necesarios para realizar as súas tarefas.
Un usuario que só necesita editar páxinas non debería ter necesariamente permisos de administración do sistema.

Perfís

Un perfil representa habitualmente un conxunto de características e permisos.

Por exemplo:

Perfil Exemplos de capacidades
Usuario/a Consultar contidos.
Editor/a Crear e modificar páxinas.
Moderador/a Revisar ou controlar determinados contidos.
Administrador/a Configurar o CMS e administrar usuarios e permisos.

A denominación concreta depende do CMS.

Control de accesos

O control de acceso determina quen pode facer cada cousa.

Debemos distinguir:

  • autenticación: comprobar quen é o usuario;
  • autorización: determinar que pode facer;
  • control de acceso: aplicar estas decisións aos recursos.

Podemos representar o proceso así:

Usuario
  |
  v
Autenticación
  |
  v
Identidade
  |
  v
Permisos
  |
  v
Acceso permitido / denegado

Restrición de edición

Nun wiki pode ser necesario limitar a edición dunha determinada páxina.

Na práctica de MediaWiki traballouse cunha páxina denominada Pruebas de Edición para comprobar o comportamento dos permisos.

O obxectivo é que:

  • o usuario autorizado poida editar
  • outros usuarios non teñan ese permiso

Este exercicio permite comprender a diferenza entre:

  • existencia dunha conta
  • pertenza a un grupo
  • permiso
  • acceso a un recurso

Extensións e plugins

Un plugin ou extensión permite incorporar funcionalidade adicional.

Exemplos de funcionalidades que poden engadirse:

  • galerías
  • formularios
  • buscadores
  • integración con outros servizos
  • autenticación
  • edición avanzada
  • estatísticas
  • exportación
  • integración multimedia

MediaWiki emprega o concepto de extensión.

DokuWiki utiliza habitualmente o termo plugin.

Proceso xeral de instalación dun plugin

  1. Identificar a funcionalidade que necesitamos.
  2. Comprobar a compatibilidade coa versión do CMS.
  3. Comprobar a súa licenza.
  4. Descargar desde unha fonte fiable.
  5. Instalar.
  6. Configurar.
  7. Verificar.
  8. Documentar.
  9. Actualizar posteriormente cando corresponda.
Non debemos instalar extensións ou plugins de procedencia descoñecida.

Personalización da interface

Os CMS permiten modificar o aspecto visual.

Podemos personalizar:

  • tema
  • logotipo
  • favicon
  • cores
  • cabeceira
  • menús
  • disposición dos elementos

En MediaWiki chámanse habitualmente skins.

En DokuWiki utilízase o concepto de templates para a aparencia visual.

Temas, skins e templates

Os CMS permiten modificar a aparencia visual sen modificar necesariamente os contidos.

Concepto CMS Finalidade
Skin MediaWiki Modificar a aparencia da interface.
Template DokuWiki Modificar a aparencia visual.
Plugin/Extensión MediaWiki/DokuWiki Engadir funcionalidades.

Unha boa personalización debe manter:

  • coherencia visual
  • legibilidade
  • accesibilidade
  • facilidade de navegación

Actualizacións

Os CMS deben manterse actualizados.

As actualizacións poden solucionar:

  • erros
  • problemas de seguridade
  • incompatibilidades
  • problemas de rendemento
  • vulnerabilidades

Antes de actualizar é recomendable:

  1. comprobar a versión actual;
  2. ler a documentación;
  3. revisar os requisitos;
  4. facer unha copia de seguridade;
  5. comprobar a compatibilidade dos plugins;
  6. realizar a actualización;
  7. verificar o funcionamento.
Actualizar sen unha copia de seguridade pode dificultar a recuperación ante un problema.

Copias de seguridade

As copias de seguridade son unha das tarefas máis importantes da administración.

Unha política de backup debe responder ás seguintes preguntas:

  • Que datos debemos copiar?
  • Con que frecuencia?
  • Onde se almacenan?
  • Durante canto tempo?
  • Quen pode acceder ás copias?
  • Como se verifica a súa integridade?
  • Como se realiza unha restauración?

MediaWiki

Nunha instalación típica debemos considerar:

  • base de datos
  • LocalSettings.php
  • ficheiros multimedia
  • extensións
  • skins
  • outros ficheiros modificados

DokuWiki

Debemos considerar os directorios que conteñan:

  • páxinas
  • configuración
  • medios
  • plugins
  • templates
  • metadatos
  • información relacionada co histórico

Restauración dunha copia de seguridade

Un backup só ten verdadeiro valor se somos capaces de restauralo.

Un proceso de recuperación pode incluír:

  1. preparar un servidor
  2. restaurar os ficheiros
  3. restaurar a base de datos cando corresponda
  4. comprobar permisos
  5. revisar a configuración
  6. iniciar o CMS
  7. verificar os contidos
  8. comprobar os usuarios
  9. comprobar os plugins
  10. comprobar os permisos

Sindicación de contidos

A sindicación de contidos permite publicar información para que outros sistemas poidan consumila.

Un mecanismo moi habitual é:

  • RSS
  • Atom

Un lector pode consultar o feed do CMS e recibir novas publicacións.

Por exemplo:

CMS
 |
 +---- RSS/Atom
        |
        +---- Lector de noticias
        +---- Portal
        +---- Outra aplicación

A sindicación é útil para:

  • noticias
  • actualizacións
  • blogs
  • documentación
  • avisos

Importación e exportación da información

Os CMS adoitan incorporar mecanismos para mover información.

Importación

Permite incorporar información procedente doutro sistema.

Exemplos:

  • importar páxinas
  • importar usuarios
  • importar datos
  • migrar contidos
  • restaurar información

Exportación

Permite obter información do CMS para:

  • realizar unha copia
  • migrar a outro sistema
  • reutilizar contidos
  • arquivar información

A importación e exportación son especialmente importantes nos procesos de migración.

Migración dun CMS

Unha migración consiste en trasladar un sistema ou os seus contidos a outra infraestrutura ou plataforma.

Unha migración pode implicar:

  • ficheiros
  • bases de datos
  • usuarios
  • permisos
  • imaxes
  • configuración
  • URLs
  • plugins
  • temas

Antes dunha migración debemos identificar dependencias e elaborar un plan de recuperación.

Informes

A administración dun CMS pode necesitar informes sobre:

  • usuarios
  • número de páxinas
  • actividade
  • modificacións
  • erros
  • visitas
  • rendemento
  • espazo utilizado
  • estado dos plugins
  • versión instalada

Os informes permiten tomar decisións baseadas en información observable.

Integración de plataformas de pagamento en liña

Aínda que MediaWiki e DokuWiki non son CMS de comercio electrónico, o currículo introduce a integración de plataformas de pagamento como unha capacidade propia dos xestores de contidos.

Nun CMS orientado ao comercio electrónico podemos ter o seguinte fluxo:

Cliente
  |
  v
Carro da compra
  |
  v
Pedido
  |
  v
Pasarela de pagamento
  |
  v
Entidade financeira
  |
  v
Confirmación
  |
  v
CMS

A pasarela de pagamento permite enviar os datos necesarios para realizar a operación e devolver o resultado.

Nunha integración deste tipo debemos considerar:

  • seguridade
  • HTTPS
  • autenticación
  • protección dos datos
  • confirmación do pagamento
  • tratamento dos erros
  • rexistro das operacións
Os datos sensibles de pagamento deben ser tratados segundo os requisitos legais e técnicos correspondentes e non deben almacenarse de forma insegura no CMS.

Seguridade dun CMS

Un CMS debe protexer:

  • usuarios
  • credenciais
  • contidos
  • ficheiros
  • base de datos
  • configuración
  • sesións
  • mecanismos de administración

Algúns mecanismos habituais son:

  • autenticación
  • autorización
  • grupos
  • permisos
  • ACL
  • protección fronte a edición non autorizada
  • rexistro de cambios
  • historial
  • control de sesións

A seguridade dun CMS depende tanto da aplicación como do servidor sobre o que funciona e debe abordarse en diferentes niveis.

Sistema operativo

  • actualizacións
  • usuarios
  • permisos
  • firewall
  • servizos activos

Servidor web

  • HTTPS
  • configuración
  • permisos
  • logs
  • restrición de acceso

CMS

  • actualizacións
  • contrasinais
  • roles
  • permisos
  • plugins
  • temas
  • configuración

Base de datos

  • usuarios
  • permisos
  • credenciais
  • conexións
  • copias

Seguridade dos plugins e temas

Os plugins e temas aumentan a funcionalidade do CMS, pero tamén poden introducir problemas.

Antes de instalar un deles debemos comprobar:

  • procedencia
  • compatibilidade
  • mantemento
  • versión
  • licenza
  • documentación

É recomendable eliminar extensións que xa non sexan necesarias.

Cada compoñente adicional aumenta a complexidade do sistema e debe ser administrado.

Documentación da administración

Todas as tarefas administrativas deberían quedar documentadas.

Unha documentación técnica pode incluír:

  • data
  • responsable
  • CMS
  • versión
  • tarefa realizada
  • configuración anterior
  • configuración posterior
  • ficheiros modificados
  • comandos
  • capturas
  • resultado
  • incidencias

Exemplo

CMS: MediaWiki

Tarefa:
Instalación dun novo skin.

Versión:
[versión utilizada]

Motivo:
Personalización da interface.

Procedemento:
[pasos realizados]

Resultado:
Correcto.

Problemas:
Ningún.

Verificación:
Comprobouse a aparencia da páxina principal e
o acceso ás páxinas existentes.

Relación entre administración e uso

Administrar un CMS e utilizar un CMS son actividades diferentes.

Uso Administración
Crear páxinas Crear usuarios
Editar contidos Configurar permisos
Crear enlaces Configurar temas
Engadir imaxes Instalar plugins
Utilizar plantillas Realizar copias de seguridade
Consultar categorías Actualizar o CMS
Navegar Revisar seguridade

Un usuario pode saber crear unha páxina sen saber administrar o servidor.

Un administrador debe coñecer ambas dimensións.

Que debe saber facer un administrador de CMS?

Ao rematar estas unidades deberías ser capaz de:

  • identificar o tipo de CMS adecuado para unha necesidade
  • coñecer os seus requisitos
  • instalalo
  • configurar o servidor
  • crear a infraestrutura necesaria
  • configurar unha base de datos cando corresponda
  • crear usuarios
  • crear grupos
  • asignar permisos
  • controlar os accesos
  • crear e organizar contidos
  • personalizar a interface
  • instalar plugins ou extensións
  • instalar temas
  • realizar copias de seguridade
  • restaurar información
  • actualizar o CMS
  • importar e exportar contidos
  • utilizar mecanismos de sindicación
  • comprobar o funcionamento
  • documentar as tarefas realizadas

Erros habituais na administración dun CMS

Erro 1. Instalar sen comprobar requisitos
Un CMS pode non funcionar correctamente por unha versión incompatible de PHP, dun plugin ou doutra dependencia.
Erro 2. Dar demasiados permisos
Un usuario debería recibir só os permisos que necesite.
Erro 3. Non facer copias de seguridade
Un erro durante unha actualización pode producir perda de información.
Erro 4. Instalar plugins sen comprobar a procedencia
Un plugin inseguro pode comprometer toda a aplicación.
Erro 5. Non actualizar
As versións antigas poden presentar vulnerabilidades ou problemas de compatibilidade.
Erro 6. Non comprobar a restauración
Unha copia de seguridade non verificada pode resultar inútil cando realmente se necesite.
Erro 7. Mesturar configuración e contido sen organización
Unha boa estrutura facilita a administración e futuras migracións.

Boas prácticas

Podemos resumir as principais boas prácticas nos seguintes puntos:

  1. Analizar previamente os requisitos
  2. Instalar só o software necesario
  3. Utilizar fontes fiables
  4. Aplicar o principio do mínimo privilexio
  5. Manter o CMS actualizado
  6. Manter actualizados os plugins
  7. Realizar copias de seguridade
  8. Probar a restauración
  9. Documentar os cambios
  10. Revisar os logs
  11. Protexer a administración
  12. Utilizar HTTPS cando corresponda
  13. Revisar periodicamente usuarios e permisos
  14. Eliminar extensións innecesarias
  15. Comprobar o funcionamento despois de cada cambio importante


Administración de MediaWiki

Ver no seu artigo Administración de MediaWiki

Uso de MediaWiki

Ver no seu artigo Uso de MediaWiki

Resumo da UD2 e UD3

Ideas fundamentais para a avaliación

                 XESTOR DE CONTIDOS
                         |
          +--------------+--------------+
          |                             |
       INSTALACIÓN                 ADMINISTRACIÓN
          |                             |
          v                             v
    Requisitos                    Usuarios
    Servidor                      Grupos
    PHP                           Perfís
    Base de datos                 Permisos
    Ficheiros                     Contidos
    Configuración                 Plugins
          |                       Temas
          |                       Backups
          |                       Actualizacións
          |                       Importación/exportación
          |                       Informes
          |                       Seguridade
          |                             |
          +-------------+---------------+
                        |
                        v
                   PUBLICACIÓN
                        |
                        v
                    USUARIOS

Debes ter claras especialmente as seguintes ideas:

  • CMS é un sistema para xestionar contidos.
  • MediaWiki e DokuWiki son CMS orientados á filosofía wiki.
  • Non todos os CMS utilizan a mesma forma de almacenamento.
  • MediaWiki utiliza habitualmente unha base de datos.
  • DokuWiki pode traballar con ficheiros sen unha base de datos relacional.
  • Un CMS necesita un contorno de servidor compatible.
  • Os usuarios e grupos permiten organizar os accesos.
  • Os permisos determinan que pode facer cada usuario.
  • Os plugins ou extensións engaden funcionalidades.
  • Os temas, skins ou templates modifican a aparencia.
  • As categorías permiten organizar os contidos.
  • As plantillas permiten reutilizar estruturas.
  • As copias de seguridade deben incluír todos os elementos necesarios para recuperar o sistema.
  • Unha actualización debe realizarse con planificación e copia de seguridade previa.
  • A sindicación permite distribuír contidos mediante formatos como RSS ou Atom.
  • A importación e exportación permiten migrar ou reutilizar información.
  • A administración dun CMS inclúe tamén tarefas de seguridade.
  • Un CMS debe probarse despois da instalación e despois dos cambios importantes.
  • Toda tarefa de administración debería quedar documentada.

Preguntas de repaso

  1. Que é un CMS?
  2. Que significa CMS?
  3. Que diferenza existe entre un CMS xeral e un CMS wiki?
  4. Que características ten MediaWiki?
  5. Que características ten DokuWiki?
  6. Que diferenza fundamental existe entre o almacenamento de MediaWiki e DokuWiki?
  7. Que elementos debemos comprobar antes de instalar un CMS?
  8. Para que serve a base de datos nun CMS como MediaWiki?
  9. Que son os usuarios?
  10. Que son os grupos?
  11. Que son os perfís?
  12. Que diferenza existe entre autenticación e autorización?
  13. Que é o control de acceso?
  14. Para que serve un plugin?
  15. Que diferenza existe entre un plugin e un tema?
  16. Que é un skin en MediaWiki?
  17. Que son as categorías?
  18. Que son as plantillas?
  19. Para que serve unha copia de seguridade?
  20. Por que debemos probar a restauración?
  21. Que é a sindicación de contidos?
  22. Para que serven RSS e Atom?
  23. Para que serve a importación e exportación de información?
  24. Por que debemos actualizar un CMS?
  25. Que medidas básicas de seguridade debemos aplicar?
  26. Que información debería conter unha documentación técnica?
  27. Que diferenza existe entre utilizar un CMS e administralo?
  28. Que función ten unha plataforma de pagamento nun CMS de comercio electrónico?

Conclusión

Os xestores de contidos permiten separar a creación dos contidos da complexidade técnica necesaria para mantelos.

Para un administrador de sistemas é fundamental comprender que un CMS non é só unha páxina web.

Detrás del existen:

  • un sistema operativo
  • un servidor web
  • un contorno de execución
  • posiblemente unha base de datos
  • ficheiros
  • usuarios e permisos
  • configuración
  • extensións
  • mecanismos de seguridade
  • sistemas de copia e recuperación

Por iso, instalar un CMS é só o primeiro paso.

A verdadeira administración consiste en manter o sistema funcional, seguro, organizado, actualizado e recuperable ao longo do tempo.