| | |
Exemplos de software de virtualización son:
- VirtualBox.
- VMware Workstation.
- Hyper-V.
- KVM/QEMU.
Na práctica da unidade empregamos VirtualBox.
20. Configuración dunha máquina virtual
Antes de instalar os servizos debemos preparar adecuadamente a máquina virtual.
Entre os parámetros que podemos configurar están:
- número de procesadores virtuais;
- memoria RAM;
- disco;
- rede;
- dispositivos;
- teclado;
- resolución;
- nome da máquina;
- integración co sistema anfitrión.
Unha configuración inadecuada pode producir problemas de rendemento.
Por exemplo, asignar demasiada memoria á máquina virtual pode deixar sen recursos o sistema anfitrión.
21. Integridade dos ficheiros descargados
Un administrador de sistemas non debería instalar software descargado de forma indiscriminada.
É importante poder comprobar que o ficheiro recibido corresponde realmente ao publicado polo provedor e que non foi alterado.
Un mecanismo habitual é utilizar funcións hash.
21.1. SHA-256
SHA-256 é unha función que produce un valor de resumo a partir dun ficheiro.
Se dous ficheiros son exactamente iguais, producirán o mesmo hash.
Exemplo:
sha256sum webmin-package.deb
O resultado pode ser comparado co valor SHA-256 publicado polo fabricante ou provedor.
21.2. Para que serve?
A comprobación de integridade permite detectar, entre outras situacións:
- ficheiros corrompidos;
- descargas incompletas;
- modificacións do ficheiro;
- discrepancias entre o ficheiro descargado e o esperado.
Importante:
Unha suma hash permite comprobar a integridade, pero por si soa non garante sempre a autenticidade do ficheiro. Para cuestións de autenticidade poden utilizarse tamén mecanismos de sinatura dixital.
22. Usuarios, permisos e administración
Os sistemas Linux utilizan usuarios e grupos para controlar o acceso aos recursos.
É fundamental distinguir entre:
- usuario normal;
- usuario con privilegios administrativos;
- grupo;
- propietario dun ficheiro;
- permisos de lectura;
- permisos de escritura;
- permisos de execución.
As aplicacións web executaranse habitualmente baixo determinadas identidades e necesitarán acceder a ficheiros e directorios concretos.
Unha mala configuración dos permisos pode converterse nun problema de seguridade.
23. Seguridade básica do servidor web
A seguridade debe considerarse desde o momento da instalación.
Algunhas medidas básicas son:
- manter o sistema actualizado;
- utilizar contrasinais seguros;
- limitar os privilexios dos usuarios;
- evitar servizos innecesarios;
- limitar o acceso á administración;
- utilizar HTTPS cando corresponda;
- controlar os permisos dos ficheiros;
- revisar os rexistros;
- realizar copias de seguridade;
- evitar expoñer innecesariamente servizos á rede.
23.1. Webmin e seguridade
Unha ferramenta de administración como Webmin proporciona un acceso moi potente ao servidor.
Por ese motivo, debe protexerse especialmente.
Debemos prestar atención a:
- credenciais;
- direccións desde as que se permite o acceso;
- uso de HTTPS;
- actualización da ferramenta;
- configuración dos usuarios;
- exposición do porto de administración.
Unha interface web de administración non debería considerarse menos importante que unha conexión SSH: ambas proporcionan capacidade de administración do sistema.
24. Rexistros e resolución de problemas
Cando un servizo non funciona, unha das primeiras ferramentas dun administrador son os logs ou rexistros.
Os rexistros poden axudarnos a descubrir:
- erros de configuración;
- intentos de acceso;
- problemas de permisos;
- peticións HTTP;
- erros da aplicación;
- fallos de conexión;
- problemas de arranque dun servizo.
A administración de sistemas non consiste simplemente en instalar software, senón tamén en saber comprobar por que unha configuración funciona ou falla.
25. Utilidades de proba
Para verificar unha instalación debemos realizar probas.
Exemplos:
| | |
|
- | ------------------------------------------- |
|
| Apache responde. |
|
| |
|
| PHP está correctamente integrado. |
|
| |
|
| A base de datos está instalada e accesible. |
|
| |
|
| O servizo de administración funciona. |
|
| |
|
| Podemos analizar incidencias. |
|
| |
|
| O servizo está activo. |
|
| |
A instalación non debe darse por correcta simplemente porque o paquete se instalou.
Debemos comprobar o funcionamento real.
26. Instalación integrada e ferramentas de administración
No desenvolvemento e despregamento de aplicacións web é frecuente utilizar ferramentas que integran ou facilitan distintas tarefas.
Exemplos:
- Webmin.
- XAMPP.
- Docker.
- contornos de desenvolvemento integrados;
- ferramentas de automatización;
- paneis de control.
Neste módulo utilizaremos progresivamente diferentes tecnoloxías e veremos que algunhas facilitan a instalación e administración, mentres outras están máis orientadas ao despregamento ou automatización.
27. Caso práctico: preparar un servidor web
Unha tarefa típica dun administrador podería ser:
Necesítase preparar un servidor Linux para posteriormente instalar unha aplicación web baseada en PHP e MariaDB.
Un posible procedemento sería:
- Crear ou preparar unha máquina virtual.
- Configurar correctamente os seus recursos.
- Instalar ou dispor dun sistema Linux.
- Comprobar a conectividade de rede.
- Instalar Webmin.
- Acceder ao panel de administración.
- Crear ou configurar usuarios.
- Instalar Apache.
- Comprobar que Apache responde.
- Instalar MariaDB.
- Comprobar o acceso á base de datos.
- Instalar PHP.
- Integrar PHP con Apache.
- Crear unha páxina de proba.
- Verificar o resultado.
- Revisar a configuración e a seguridade.
- Documentar o procedemento.
Este proceso representa unha primeira aproximación ao traballo real dun administrador de sistemas.
28. Relación coa práctica realizada
Na práctica da UD1 traballamos sobre unha máquina virtual con Linux e realizamos diferentes tarefas relacionadas coa preparación dun servidor.
As principais tarefas foron:
| | |
|
- | --------------------------------------------------------------------------------- |
|
| Uso e configuración dunha máquina virtual. |
|
| |
|
| Instalación de Webmin e comprobación do acceso ao panel. |
|
| |
|
| Descarga manual e comprobación da integridade mediante SHA-256. |
|
| |
|
| Creación dun usuario mediante Webmin. |
|
| |
|
| Acceso e administración de Apache desde Webmin. |
|
| |
|
| Instalación de MariaDB/MySQL e comprobación do acceso. |
|
| |
|
| Configuración de Apache para interpretar PHP e comprobación mediante `phpinfo()`. |
|
| |
Na tarefa tamén se pediu documentar o traballo mediante capturas de pantalla, responder cuestións e realizar unha autoavaliación.
29. Problemas habituais
Ao preparar unha infraestrutura web poden aparecer numerosos problemas.
Apache non responde
Posibles causas:
- o servizo non está iniciado;
- Apache non está instalado;
- existe un erro de configuración;
- o porto utilizado está ocupado;
- existe un problema de rede;
- un firewall está bloqueando o acceso.
PHP non funciona
Posibles causas:
- PHP non está instalado;
- Apache non ten configurado correctamente o soporte necesario;
- existe un erro na configuración;
- o ficheiro non ten extensión adecuada;
- existe un problema de permisos.
Non se pode acceder a MariaDB
Posibles causas:
- o servizo non está iniciado;
- credenciais incorrectas;
- usuario sen permisos;
- configuración incorrecta;
- problema de conectividade.
Webmin non permite administrar un servizo
Pode ocorrer porque:
- o servizo non está instalado;
- Webmin non dispón do módulo correspondente;
- o módulo non está correctamente configurado;
- o servizo non está funcionando;
- os permisos non son suficientes.
30. Metodoloxía de resolución de problemas
Ante un problema non debemos cambiar configuracións ao azar.
Unha metodoloxía razoable é:
- Identificar o problema.
- Reproducilo.
- Observar os síntomas.
- Revisar os logs.
- Comprobar o estado dos servizos.
- Revisar a configuración.
- Realizar un cambio controlado.
- Probar de novo.
- Documentar a solución.
Esta metodoloxía será especialmente importante nas seguintes unidades.
31. Documentación técnica
Un administrador debe documentar os cambios realizados.
Unha documentación mínima debería indicar:
- que se instalou;
- que versión se utilizou;
- que comandos se executaron;
- que ficheiros se modificaron;
- que configuración se aplicou;
- que probas se realizaron;
- que problemas apareceron;
- como se solucionaron.
Un exemplo:
Data:
16/09/2026
Servizo:
Apache
Modificación:
Instalación do servidor web.
Proba:
Acceso mediante navegador á páxina inicial.
Resultado:
Correcto.
Observacións:
O servizo queda configurado para continuar coa integración de PHP.
A documentación permite:
- repetir unha instalación;
- recuperar unha configuración;
- solucionar problemas;
- compartir coñecementos;
- facilitar o mantemento.
32. Conceptos que debes dominar
Ao finalizar a UD1 deberías poder explicar con palabras propias os seguintes conceptos:
- aplicación web;
- cliente;
- servidor;
- arquitectura cliente-servidor;
- arquitectura multicapa;
- aplicación estática;
- aplicación dinámica;
- HTML;
- CSS;
- JavaScript;
- PHP;
- servidor web;
- Apache;
- base de datos;
- SGBD;
- MariaDB;
- MySQL;
- SQL;
- Webmin;
- máquina virtual;
- anfitrión;
- convidado;
- hipervisor;
- LAMP;
- HTTP;
- HTTPS;
- módulo;
- usuario;
- permisos;
- logs;
- hash;
- SHA-256;
- integridade;
- análise de requisitos.
33. Resumo da unidade
Unha aplicación web está formada por diferentes compoñentes que colaboran para ofrecer un servizo ao usuario.
Nunha infraestrutura típica:
USUARIO
|
v
NAVEGADOR
|
| HTTP/HTTPS
v
SERVIDOR WEB
|
v
LÓXICA DA APLICACIÓN
|
v
BASE DE DATOS
Nun contorno LAMP podemos utilizar:
- Linux como sistema operativo;
- Apache como servidor web;
- MariaDB/MySQL como sistema xestor de bases de datos;
- PHP como tecnoloxía de procesamento no servidor.
Webmin permite administrar parte da infraestrutura mediante unha interface web.
A preparación correcta dun servidor implica moito máis que instalar paquetes. É necesario:
- analizar os requisitos;
- instalar os compoñentes necesarios;
- configurar os servizos;
- comprobar o seu funcionamento;
- aplicar medidas básicas de seguridade;
- solucionar incidencias;
- documentar o traballo.
34. Preguntas para comprobar os coñecementos
- Que é unha aplicación web?
- Que diferenza existe entre unha aplicación estática e unha dinámica?
- Que función desempeña un navegador?
- Que é un servidor web?
- Que función desempeña Apache?
- Que é unha arquitectura cliente-servidor?
- Que significa arquitectura multicapa?
- Que diferenza existe entre o procesamento no cliente e o procesamento no servidor?
- Para que serve PHP?
- Para que serve MariaDB?
- Que é un SGBD?
- Que significa LAMP?
- Que función desempeña Webmin?
- Que vantaxes ofrece unha máquina virtual nun contorno de prácticas?
- Que é un hash?
- Para que podemos utilizar SHA-256?
- Que diferenza existe entre integridade e autenticidade?
- Por que debemos comprobar que un servizo está funcionando despois da súa instalación?
- Que información podemos obter dos logs?
- Por que é importante documentar os procedementos realizados?
- Que relación existe entre Apache, PHP e MariaDB nunha aplicación web?
35. Esquema final para memorizar
APLICACIÓN WEB
|
+-------------+-------------+
| |
LADO CLIENTE LADO SERVIDOR
| |
HTML/CSS SERVIDOR WEB
JavaScript |
PHP
|
MARIA DB
|
DATOS
```
INFRAESTRUTURA DE APOIO
+-------------------------------+
| Linux |
| Apache |
| MariaDB/MySQL |
| PHP |
| Webmin |
| Usuarios e permisos |
| Rede e seguridade |
| Logs e monitorización |
+-------------------------------+
```
Idea fundamental da UD1:
Para executar correctamente unha aplicación web non abonda con desenvolver o código. É necesario preparar, configurar, integrar, probar e asegurar o contorno no que esa aplicación vai funcionar.
|
|
|
