Actividades sustentables e medio ambiente

Medición do impacto ambiental das actividades persoais e profesionais

Como xa sabemos, as nosas actividades cotiás teñen repercusións no medio ambiente: contaminación, quecemento global, residuos, deforestación, sobreexplotación de recursos, etc.

A situación actual de emerxencia climática e a degradación que sofre o noso planeta require unha comprensión detallada de como afectan as nosas accións ao noso entorno.

A medición e avaliación do impacto ambiental das actividades persoais e profesionais é fundamental para sermos conscientes dos impactos das nosas accións, así como para tomar medidas que os reduzan.

Existen moitos métodos para avaliar o impacto ambiental que xera unha persoa, empresa, produto ou actividade.

Exemplo
A análise do ciclo de vida (ACV) realizou o impacto ambiental das actividades persoais e profesionais na que se xerou un estudo de traballo na unidade anterior.

A continuación, explícanse algunhas ferramentas que permiten medir e avaliar o impacto ambiental das actividades persoais e profesionais.

A pegada de carbono

As actividades humanas son responsables da emisión dunha gran cantidade de gases de efecto invernadoiro (GEI) que, como sabemos, son os causantes do cambio climático.

A pegada de carbono é un indicador que cuantifica as emisións de GEI que son liberadas á atmosfera, directa ou indirectamente por unha persoa, organización, produto ou actividade.

Hai varios enfoques para medir a pegada de carbono. Os tipos máis comúns son:

• Pegada de carbono individual: Mide o aporte aos gases de efecto invernadoiro de todas as actividades que realiza unha persoa.
• Pegada de carbono organizacional: Mide a totalidade de GEI provenientes, directa ou indirectamente, do desenvolvemento da actividade dunha empresa ou entidade.
• Pegada de carbono de produtos: Mide as emisións de GEI ao longo de todo o ciclo de vida dun produto.
• Pegada de carbono de eventos: Mide as emisións de GEI que se producen durante a organización e realización dun evento.
• Pegada de carbono territorial: Mide as emisións de GEI dunha área xeográfica específica.
• Pegade de carbono dunha industria: Mide a pegada dun sector concreto: industria do automóbil, textil, alimentaria, construcción, etc-

A pegada de carbono das actividades persoais

Moitas das actividades que realiza unha persoa no seu día a día implican un consumo de enerxía que implica na meirande parte dos casos unha contribución ás emisións de GEI á atmosfera.

Para calcular a pegada de carbono dun individuo é necesario realizar un inventario das actividades que poden xerar emisións. Algúns dos aspectos máis relevantes que adoitan considerarse son os seguintes:

Consumo enerxético no fogar	Transporte e mobilidade
Consumo de electricidade, butano, gas natural, gasóleo, carbón, etc. Eficiencia enerxética dos electrodomésticos Sistemas de iluminación e calefacción empregados Utilización de fontes de enerxía renovable	Desprazamentos ao traballo (a pé, bicicleta, transporte público, vehículo privado, etc.) Tipo de vehículo (gasolina, diésel, híbrido ou eléctrico) Viaxes por estrada Voos nacionais e internacionais

Alimentación:

• Tipo de dieta (omnívora, vexetariana, vegana, consumo de carne e uoltraprocesados, consumo de produtos locais e de tempada, etc.)
• Procedencia dos alimentos (de proximimdade, nacional ou internacional)

Estilo de vida:

• Tipo de vivenda e tamaño
• Hábitos de consumo (moda, tecnoloxía, tabaco, etc.)
• Compromiso con empresas socialmente e medioambientalmente responsables, locais, etc.
• Reciclaxe de plástico, vidro, papel, etc.

A pegada de carbono das actividades empresariais

As actividades empresariais xeran grandes cantidades de gases de efecto invernadoiro. Por este motivo, as empresas deben medir a pegada de carbono das súas actividades para reducir e compensar as súas emisións e minimizar o impacto ambiental que provocan.

Alcance 1	Alcance 2	Alcance 3
Emisións directas de GEI xeradas directamente pola empresa	Emisións indirectas (enerxía)	Outras emisións indirectas
Exemplo: emisións dos procesos de fabricación, vehículos, maquinaria, etc.	Exemplo: emisións derivadas da electricidade consumida	Exemplo: emisións da cadea de subministración

Actividades
Calcula a túa pegada de carbono 
Accede ás seguintes calculadoras para medir a pegada de carbono persoal:
 * Plataforma da ONU
* Calculadora de Cero CO₂
* Ciencia de Ética Ambiental (Universidade de A Coruña)

Que actividades da vida cotiá xeran unha maior pegada de carbono?  Que podes facer para reducila? Como podes compensala?

Os certificados de sustentabilidade

• 
• 
• 
• 
• 

Ecocertificados

• 

  Tipo 1 - Logotipo de producción ecolóxica da UE

• 

  Tipo 2 - Libre de CFC (non daña a capa de ozono e xa é unha obriga)

• 

  Certificado de calidade

• 

  Certificado de eficiencia enerxética de edificios

• 

  Certificado de pesca sostible

Normativa ambiental

A Constitución Española de 1978 establece no seu artigo 45:

1. Todos los ciudadanos tienen el derecho a disfrutar de un medioambiente adecuado para el desarrollo de la persona, asi como el deber de conservarlo.
2. Los poderes públicos velarán por la utilización racional de todos los recursos naturales, con el fin de proteger y mejorar la calidad de vida y defender y restaurar el medioambiente, apoyándose en la indispensable solidaridad colectiva.
3. Para quienes violen lo dispuesto en este artículo, se establecerán sanciones, así como la obligación de reparar el daño causado

As principais normas estatales relacionadas co medioambiente e a sustentabilidade:

Cambio climático

Ley 7/2021, de 20 de mayo, de cambio climático y transición energética. .

Residuos e suelos contaminados

Ley 7/2022, de 8 de abril, de Residuos y Suelos Contaminados para una Economia Circular.

Real Decreto 1015/2022, de 27 de diciembre, de Emases y Residuos de Envases.

Avaliación ambiental

Ley 21/2013, de 9 de diciembre, de Evaluación Ambiental.

Protección dos ecosistemas e a biodiversidade terreste

Ley 42/2007, de 15 de diciembre, del Patrimonio Natural y de la Biodiversidad Ley 30/2014, de 3 de diciembre, de Parques Nacionales.

Agua, costas y protección del medio marino

Ley 41/2010, de 21 de diciembre, de Protección del Medio Marino.

Real Decreto Legislative 1/2001, de 20 de julio, por el que se aprueba el Texto Refundido de la Ley de Aquas

Ley 22/1988, de 28 de julio, de Costas

Ley 2/2013, de 29 de mayo, de Protección y Uso Sostenible del Litoral.

Contaminación atmosférica

Ley 34/2007, de 15 de noviembre, de Calidad del Aire y Protección de la Atmósfera.

Ruido

Ley 37/2003, de 17 de noviembre, del Ruido

Responsabilidade medioambiental

Ley 26/2007, de 23 de octubre, de Responsabilidad Medioambiental.

Xestión forestal

Ley 43/2003, de 21 de noviembre, de Montes.

Economia sustentable

Ley 2/2011, de 4 de marzo, de Economía Sostenible

Ley 1/2023, de 20 de febrero, de Cooperación para el Desarrollo Sostenible y la Solidaridad Global.

Resumo

• As certificacións de ámbito ambiental garanten as prácticas respetuosas co medioambiente en todo o proceso de fabricación: SXA (Sistema de Xestión Ambiental), produtos e servizos
• AS certificacións de ambito social dan fe do impacto das prácticas empresariais nos traballadores e na sociedade

• Están fundamentadas en convencións da OIT, a Declaración Universal dos Dereitos Humanos e a Convención dos Dereitos do Neno
• Distínguense varias categorías: sistemas de seguridade e saúde no traballo, xestión de persoas, sistemas de xestión de calidade e clientes

• As certificacións no ambito da gobernanza están relacionadas coa toma de decisións na empresa, a súa administración e dirección, e coa transparencia na xestión

• algunhas son SGE 21, GRI, pegada fiscal e Fairtrade

• o ecoetiquetado é un selo que permite recoñecer os servizos e produtos que certifican o deseño sostible durante o seu ciclo de vida.

• Garante unha produción responsable e un consumo saudable para as persoas

• A RSE é o compromiso moral, ético e de transparencia que asume unha empresa en relación co impacto das súas actividades nos niveis ambiental, social e económico
• a normativa vixente no ámbito da sustentabilidade empresarias é

• a Ley 2/2011, de 4 de marzo, de Economía Sostenible
• a Ley 7/2021, de 20 de mayo, de cambio climático y transición energética.
• a Ley 1/2023, de 20 de febrero, de Cooperación para el Desarrollo Sostenible y la Solidaridad Global.